(0212) 679 32 53
info@topo.av.tr

Çed Raporu Nedir ? Çed Raporu Nasıl Alınır ?

ÇED raporu, şehirlerde gerçekleştirilecek olan projelerin, proje gerçekleşmesinden önce çevre üzerinde oluşacak etkilerin belirlendiği bir rapordur. Söz konusu etkiler olumlu olabileceği gibi olumsuz da olabilir. Özellikle büyük şehirlerde nüfusun hızla artmasıyla beraber ihtiyaçları karşılayabilmek adına büyük yatırımların hem devlet hem de özel teşebbüsler aracılığıyla gerçekleştirilmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. Fakat bu yatırımların bilinçsiz bir şekilde gerçekleştirilmesi çevreye telafisi olmayan zararlar verebilmektedir. Bunun önüne geçebilmek  ve tedbir alınabilmesi adına ÇED raporu alınması bir mecburiyet olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

ÇED raporunun alınması süreci kendi başına bir karar verme süreci değildir. Yeni projelerin çevreye olabilecek sürekli ya da geçici potansiyel etkileri ve bunların sosyal sonuçlarıyla alternatif çözümleri de ÇED raporu alınması sürecinde analiz edilmektedir. ÇED raporunun alınması sürecinde ilgili bütün taraflar bir araya geldiğinden ve görüş,öneri ve endişelerini ortaya koyabildiklerinden dolayı bu sürecin gayet şeffaf bir süreç olduğunu söylememiz yerinde olacaktır. Rapor tek başına yatırımı durdurmak adına yeterli olmasa da bu yöndeki girişimlerin gerçekleştirilebilmesi adına önemli bir kanıttır. ÇED raporunun alınması sürecinde firmanın işe başlamaması gerekmektedir. Aksi takdirde bu durumun cezai bir yaptırımı olacaktır.

 

ÇED (Çevre Etki Değerlendirme) Raporu / ENERJİ HUKUKU

 

ÇED raporunun esas amacı, ekonomik ve sosyal gelişmeye engel olmaksızın  çevre değerlerinin ekonomil politikalar karşısında korunmasıdır. Aynı zamanda planlanmış olan bir faaliyetin sebep olabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerin erkenden tespit edilip gerekli tedbirlerin alınması da ÇED raporunun amaçları arasında yer almaktadır. ÇED raporunun alınmasını bir zorunluluk olarak karşımıza çıkaran projelerden başlıcaları şunlardır: Rafineriler, şehirler arası yollar, havaalanları, nükleer yakıt tesisleri, patlayıcı maddelerin üretildiği tesisler vs.

 

ÇED Raporu Nasıl Alınır?

 

ÇED raporunun alınabilmesi için öncelikli olarak gerekli evrakların eksiksiz bir şekilde hazırlanması gerekir. ÇED raporu başvuru dosyasında yer alması gereken evrakların neler olduğu Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’nde belirtilmiştir. Hazırlanan dosya, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulur. Bakanlık tarafından uygunluk yönünden 5 iş günü içerisinde incelenmiş olan dosyanın bir örneği halka duyurulması amacıyla valiliğe gönderilmektedir. Bunun ardından halkın tam anlamıyla bilgi sahibi olabilmesi adına halkın katılımı toplantısı gerçekleştirilir. Aynı zamanda bu toplantıda halkın görüş ve önerileri de alınmaktadır. Söz konusu toplantının yeri ve tarihi en az 10 gün öncesinden hem yerel hem de ulusal gazetelerde ilan edilir. Yapılan toplantının tutanağının bir sureti valilikte kalır, diğeri ise bakanlığa gönderilir.

 

ÇED raporunun hazırlanmasında esas alınmak üzere  komisyon tarafından söz konusu projenin önemli çevresel boyutlarıyla halkın katılımı toplantısındaki görüş ve öneriler göz önüne alınmak sureti ile ele alınması gereken konuları tanımlayan formata Çevresel Etki Değerlendirmesi Özel Formatı denmektedir. Halkın katılım toplantısının tamamlanmasının ardından 3 ay içerisinde format bedeli yatırılmadığı takdirde başvuru geçersiz sayılacaktır. Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş olan özel kurum ve kuruluşlar özel formatın veriliş tarihinden itibaren 18 ay içerisinde ÇED raporunu bakanlığa sunma yükümlülüğüne sahiptirler. Bahsetmiş olduğumuz komisyon, proje için verilecek özel formatın kapsamını belirleyebilmek ve  hazırlanan ÇED raporunu incelemek ve değerlendirmek üzere bakanlık tarafından kurulmaktadır. ÇED raporunun komisyon tarafından değerlendirilmesinin ardından bu rapor bakanlığa sunulur ve ardından tekrardan halkın görüşünün alınması maksadıyla valilik tarafından askıda ilan ve internet aracılığıyla 10 takvim günü görüşe açılır. Bu aşamadan sonra ÇED raporu hakkında olumlu ya da olumsuz karar verme sürecine geçilir ki bu karar da bakanlık tarafından verilir.

 

ÇED Raporu Alabilmek İçin Gerekli Evraklar

 

ÇED raporu alınabilmesi için birtakım evrakların eksiksiz bir şekilde hazırlanıp bakanlığa sunulması bir zorunluluktur. Söz konusu belgeleri hazırlama zorunluluğu projeyi gerçekleştirmek isteyene aittir. ÇED başvuru dosyasında hangi evrakların yer alması gerektiği Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’nde belirtilmiştir. Hazırlanması gereken başlıca ilk evrak dilekçedir. Gerçekleştirilmesi planlanan projeye dair bilgilerin de başvuru dosyasında yer alması gerekmektedir. Aynı zamanda projenin gerçekleştirilmesi planlanan bölgeye ait imar bilgileri de mutlaka başvuru dosyasına konulmalı ve bakanlığa sunulmalıdır. Bu belgelerin yanı sıra projeyle alakalı sözleşmeler, mülkiyet göstergeleri, haritalar ve vergilendirmeye dair belgeler başvuru dosyası içerisine konulmalıdır. Bunun yanı sıra taahhütname hazırlanması zorunluluğu da mevcuttur. Söz konusu evrakların eksiksiz bir şekilde verilmesi başvurunun değerlendirmeye alınması bakımından önem arz ettiğinden dolayı ilgili mevzuat iyice incelenmeli ve mevzuatta yer alan maddeler doğrultusunda hareket edilmelidir.

 

ÇED Değerlendirmesinde Olumlu ve Olumsuz Karar

 

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, sunulan nihai ÇED raporunun komisyon üye sayısı kadar çoğaltılması istemiyle ÇED’in olumlu ya da olumsuz kararına ilişkin değerlendirme süreci başlayacaktır. Çoğaltılmış olan nihai ÇED raporu on iş günü içerisinde bakanlığa sunulmalıdır.  ÇED raporunu alan bakanlık, hem komisyonun rapor hakkında görüşlerini hem de halkın görüşlerini dikkate alarak söz konusu proje için ÇED olumlu kararı ya da ÇED olumsuz kararını verecektir. Bakanlık bu kararı da on iş günü içerisinde verecektir. Bakanlık karar vermesinin ardından bu kararını komisyon üyelerine bildirmektedir ve bakanlıkla valilik alınmış olan kararı uygun araçlarla halka duyuracaktır.

 

ÇED raporu hakkında komisyon tarafından yapılan değerlendirmeler dikkate alınarak projenin çevre üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler neticesinde ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir bir düzeyde olduğunun saptanması üzerine projenin gerçekleşmesinde herhangi bir sakınca görülmediğini belirten bakanlık kararına “ÇED olumlu kararı” denmektedir. ÇED raporu hakkında olumlu yönde karar verilmesi halinde gerekli işlemler başlatılarak yatırımın başlamasında herhangi bir sakınca olmayacaktır. ÇED olumlu kararı verildiği takdirde eğer ortada mücbir bir sebep bulunmaksızın yedi yıl içerisinde yatırıma başlanmazsa bu takdirde söz konusu karar geçersiz hale gelecektir.

 

ÇED raporu hakkında komisyon tarafından gerçekleştirilmiş olan değerlendirmeler dikkate alınarak projenin uygulanmasında çevre üzerinde olumsuz etkilerin olacağını ve bu nedenle projenin uygulanmasında sakınca görüldüğünü belirten bakanlık kararına ise “ÇED olumsuz kararı” denilmektedir. Bakanlık bu yönde bir karar verdiği takdirde yatırımın gerçekleştirilmesi mümkün olmayacaktır. Fakat olumsuz kararın verilmesine neden olan faktörlerde değişiklik gerçekleştiği takdirde yeniden aynı proje için ÇED raporu hakkında olumlu karar verilebilmesi adına başvuruda bulunmak mümkündür.

 

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği

 

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’nin amacı, bu süreçte uyulacak idari ve teknik usul ve esasları düzenlemektir. Söz konusu yönetmelikte ÇED raporu alınmasını gerekli kılan projelerin neler olduğuna da değinilmiştir. Aynı zamanda ÇED sürecinin nasıl başlayacağı ve nasıl bir yol izleneceği de yönetmelikte yer almaktadır. Daha önce belirtmiş olduğumuz bakanlığın olumlu kararı ve olumsuz kararı da yönetmeliğin ilgili maddelerinde açıklanmıştır. Yönetmeliğin 18. maddesine baktığımız zaman ÇED raporunda olumlu karar alınmasıyla gerçekleştirilmeye başlanan projenin  izlenmesi ve kontrol edilmesi süreci olduğunu görüyoruz. Yani bakanlık raporu verip bir kenara çekilmiyor; yatırımın izlenmesi ve kontrolü sağlanıyor. Yönetmeliğe aykırı davranılması halinde uygulamanın durdurulacağına dair hüküm de yönetmeliğin 19.maddesinde belirtilmiştir. Ek-1 ‘de ÇED uygulanacak projelerin listesi yer almaktadır. Bunlardan bazıları; nükleer yakıt tesisleri, termik güç santralleri, rafineriler, metal endüstri tesisleri, şehirler arası demiryolu hatları vs.dir.

 

Sürecin doğru ve hızlı ilerleyebilmesi adına yatırımın gerçekleştirilmesinden önce ilgili mevzuata mutlaka incelenmeli, hatta bu süreçte bir avukattan yardım alınmalıdır. Böylelikle çıkabilecek problemler karşısında çözüme ulaşmak daha kolay olacaktır.

 

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (2 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Leave a Reply