(0212) 679 32 53

İnternette Telif Hakkı Nasıl Korunur ?

İnternette telif hakkı nasıl korunur ?

İnternetin hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olması ve hızlı gelişimi, internette telif hakkının korunması konusunu önemli hale getirmiştir. Yaşanan teknolojik gelişmelerle birlikte var olan kurallar yetersiz kalmaya başlamış ve bu nedenle birtakım düzenlemeler yapılması yoluna gidilmiştir. İnternetin ulusal hukuka sığmayan yapısı, yani uluslar üstü bir yapıya sahip oluşu telif hakkı problemini de uluslararası boyuta taşımaktadır. Bu nedenle internette telif hakkının korunması için fikri haklara ilişkin olarak birtakım tedbirler alınması bir zorunluluk haline gelmiştir.

 

Telif hakkı, herhangi bir düşünce ürününün ya da bilginin kullanılabilmesi, yayınlanabilmesi için gerekli yetkilerin ve hakların yasalar tarafından hak sahibine verilmesini ifade etmektedir. Bu hak genel olarak belli bir süre için geçerlilik taşımaktadır. Telif hakkına konu olabilecek ürünleri şu şekilde listelememiz mümkündür: Bilgisayar programları ve oyunları, yazılımlar, buluşlar, sanat ve edebiyat eserleri ve tasarımlar. Elbette ki bu listede var olan ürünlerin çoğaltılması mümkündür. Dolayısıyla telif hakkı konusunun aslında çok geniş çaplı bir konu olduğunu söylememiz yerinde bir tespit olacaktır.

 

Ülkemizde telif hakkı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile koruma altına alınmış bir haktır. Bir ürünün telif hakkının alınabilmesi için söz konusu ürünün/eserin bazı niteliklere sahip olması gerekmektedir. Bunlardan ilki şüphesiz ki sahibine özgü olması gerektiğidir. Esas itibariyle telif hakkının amacını da bu durum oluşturmaktadır. Yani o eserin, ortaya çıkaran kişiye özgü olduğunun korunması maksadıyla telif hakkı adı verilen hukuki bir koruma oluşturulmuştur. Ayrıca belirtilen eserin fikri bir çaba neticesinde ortaya çıkmış olması da gerekmektedir. Eğer bu iki unsur mevcutsa ve kanunda sayılan eserlerden biri olma niteliğine sahipse eser sahibi telif hakkı almak için gerekli işlemleri yapma imkanına sahip olacaktır. İlgili kanunun 22. maddesine göre bir eserin aslını ya da kopyalarını herhangi bir yöntemle tamamen veyahut kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici ya da sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasır eser sahibine aittir. Yapılan bu tanımlama ile aslında internet ortamında içerik üretenlerin de hakları tanımlanmıştır.

 

İnternette telif hakkının korunması için başvurulması gereken bazı yollar vardır. Bu yollara başvurularak telif hakkının edinilmesi halinde söz konusu eser için hukuki koruma sağlanmış olacaktır. Fakat buna rağmen yine de telif hakkı ihlali mevcut olursa işte bu durumda somut olayın özelliklere göre farklı hukuki çarelere başvurulacaktır. Bu konuda daha detaylı bilgi almak ve işlem gerçekleştirmek için mutlaka profesyonel anlamda hukuki destek alınmalıdır.

 

Telif Hakkına Nasıl Sahip Olunur?

 

İnternette telif hakkının korunmasının FSEK kapsamında gerçekleştiğini daha önce de belirtmiştik. Bu açıdan bakıldığı zaman aslında kanunda belirtilen şekilde bir eser ortaya çıkarıldığı takdirde herhangi bir tescil veya kayda gerek olmaksızın eser, koruma altına alınmaktadır. Fakat telif hakkı sahibinin eser üzerinde ispatını kolaylaştırmak adına bazı işlemlerin yapılması daha faydalı olacaktır. Bunun için de tescil işlemi gerçekleştirilmektedir.

 

Tescil, zorunlu ve ihtiyari olmak üzere iki farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır. Zorunlu tescilin yapılması gereken durumlar ilgili yönetmeliğin beşinci maddesinde sayılmıştır. Bunlar; bilgisayar oyunlarıyla müzik ve sinema eserleridir. Belirtilen eserler pazara sunulmadan önce mutlaka zorunlu tescil işlemi gerçekleştirilmiş olmalıdır. Bunlar dışında kalan eserler bakımından ise kanunen bir zorunluluk bulunmamaktadır. Yani eser sahibi isterse tescil işlemi ile telif hakkını güvence altına alabilmektedir. Fakat elbette ki bizim de tavsiyemiz her halde üretilen eserin tescil ile sağlam bir hukuki koruma altına alınmasıdır.

 

İnternettte Telif Hakkı Koruma

 

İnternette telif hakkının korunması için ortaya konan eserin noterde tescili gerekmektedir. Fakat bu hem zahmetli hem de zaman kaybı yaşatan bir durum olduğundan dolayı tescil işlemi çoğu kez internet üzerinden gerçekleştirilmektedir. Bunun için ülkemizde en çok kullanılmakta olan site sahiplen.com’dur. Bu site üzerinden gerçekleştirilecek olan tescil ile internet ortamında paylaşılacak olan içeriğin telif hakkı korunmuş olacaktır. Böylece içeriğin, sahibinden izinsiz bir şekilde kullanılması söz konusu olduğunda gerekli hukuki işlemler başlatılacak ve ispat sorunu ortaya çıkmayacaktır. İster noterde olsun isterse dijital ortamda tescil işlemi beyan ile gerçekleştirilmektedir. Aynı zamanda tescil işlemi ile telif hakkı kazanmak isteyen bir kimse gerekli evrakları hazırlayarak Telif Hakları Genel Müdürlüğü’ne de başvurma olanağına sahiptir. Kanunun zorunlu olarak tescili öngördüğü hallerde başvurular buraya yapılmaktadır. Hak sahipliğine ilişkin belgenin alınmasıyla tescil işlemi tamamlanmış ve telif hakkı edinilmiş olacaktır.

 

Telif Hakkının Korunması Niçin Önemlidir?

 

İnternette telif hakkının korunması pek çok açıdan önemlidir. Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki ortaya çıkarılan eserler belli bir bilginin, emeğin, yaratıcılığın vs sonucunda ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bunların haksız olarak kopyalanması, çoğaltılması veya bunlardan kazanç elde edilmesi hiç adil olmayacaktır. Tüm bu ihtimallerin önüne geçmek ve bu tarz işlemleri gerçekleştirilenleri caydırmak maksadıyla da telif hakkının korunması gerekmektedir. Özellikle internetin son yıllarda artan kullanıcı oranı ile bu durum daha da önem kazanmıştır.

 

Telif hakkı, global alanda rekabet ve tanıtım üzerinde de büyük bir etkiye sahiptir. Bu sebeple de İnternette telif hakkının korunması gerekmektedir. Aynı zamanda sinema ve müzik sektörünün göstermiş olduğu büyük değişimler ve gelişimler de telif hakkının korunmasını gerekli kılmış ve ona ayrı bir değer yüklemiştir. Herşeye rağmen yine de telif hakkı ihlali söz konusu olur ise bu durumda da kanun koyucu bazı hukuki yollar öngörerek bu hakka verdiği önemi göstermiştir. Böyle bir olay karşısında telif hakkı ihlali yaşayan kimse maddi/manevi tazminat davası ya da tecavüzün giderilmesi davası açabilmektedir.

 

İnternette Telif Hakkının Korunmasıyla İlgili Yargıtay Kararları

 

İnternette telif hakkının korunması konusunun Yargıtay’ın da bazı kararlarında yer aldığını görmekteyiz. Örneğin Yargıtay bir kararında internet ortamından alınan bir yazının noktasına, virgülüne dokunmayarak aynen düz yazıya çevrilmesini ve davacının da isminin belirtilmemiş olmasını alıntı serbestisinin kötüye kullanılması olarak nitelendirmiştir. (Yargıtay 4.Hukuk Dairesi) Yargıtay, bir başka kararında ise bilgisayar yazılımının adının alıntıya meydan verecek şekilde haksız olarak kullanılması iddiası ile tazminat talebinde bulunan davacının bu talebini değerlendirmeye almıştır. Söz konusu bilgisayar yazılımının 5846 sayılı Kanun kapsamında eser sayılıp sayılmadığının bilirkişi tarafından değerlendirilmesinin ardından konunun çözüme kavuşturulacağını belirtmiştir.

 

Gerek Yargıtay gerek yerel mahkeme kararlarına baktığımız zaman internette telif hakkının korunması konusuna sıkça değinildiğini ve eser sahibinin hakkının korunduğunu görmemiz mümkündür. Özellikle günümüzde artan telif hakkı ihlalleri de bu konunun ayrıca önem kazanmasına sebebiyet vermiştir. Bu konuda detaylı bilgi almak ve hukuki işlem başlatmak adına profesyonel destek alınması olası hak ve menfaat kayıplarının önlenmesi bakımından değer taşımaktadır.

 

Bu yazıyı sosyal medyada paylaşın, herkes bilgilensin:
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (No Ratings Yet)
Loading...

Leave a Reply