(0212) 679 32 53
info@topo.av.tr

Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması

Vergi davalarında yürütmenin durdurulması, idari yargıdan farklı olarak gerçekleşmektedir. Öncelikli olarak şunu belirtmeliyiz ki Türk hukuk sisteminde yürütme erkinin yaptığı ve gerçekleştirdiği tüm işlemlerin temelde hukuka uygun olduğu kabul görmektedir. Ancak idarenin, hukuk sistemimiz tarafından kendisine tanınmış olan yetkileri kullanmak kaydıyla hukuka aykırı işlemler gerçekleştirmesi söz konusu olabilmektedir. Vergi hukuku açısından da idare tarafından yapılan işlemlerin denetime tabi olduğu Anayasa’nın 125. maddesinde belirtilmiştir. İşte idare tarafından gerçekleştirilmiş olan işlemlere karşı ilgililer idari yargı mercilerine başvurarak söz konusu idari işlemin iptali, yürütmenin durdurulması ve aynı zamanda gerçekleştirilmiş olan işlemden ötürü tazminat talebinde bulunma hakkına sahiptirler.

 

 

Vergi yargısında idari yargıdan farklı bir durum söz konusudur. Buna göre vergi yargısında davanın açılması ile birlikte yürütmenin durdurulması mümkün olacaktır. Yani vergi davalarında yürütmenin durdurulması, davanın açılmasıyla gerçekleşmektedir. Vergi uyuşmazlıkları sebebiyle doğan davalarda vergi mükellefinin özel bir talebine ihtiyaç duyulmadan tarh edilen vergi ile buna ilişkin cezalar, zamanlar ve diğer mali yükümlülüklerin dava konusu çerçevesinde tahsilat işlemleri durmaktadır. Bu da vergi davalarını idari yargıdan ayıran bir özellik olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

Vergi Davalarında Yürütme

Vergi Davalarında Yürütme

 

Vergi davalarında yürütmenin durdurulması geçici nitelikte bir tedbirdir. Anayasa’nın 125. maddesine göre bir idari işlemin uygulanması sonucunda telafisi güç ve imkansız zararların doğması ve bununla beraber gerçekleştirilmiş olan idari işlemin hukuka aykırı olması şartlarının birlikte var olduğu hallerde gerekçe gösterilmesi kaydıyla yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi mümkündür. Vergi davasının neticesinde davacı mükellef aleyhine bir karar verilmesi halinde temyiz ve İdare Mahkemesine itiraz aşamasında tahsilat işlemi durmayacaktır. Belirtmiş olduğumuz aşamada vergi davalarında yürütmenin durdurulması için davacının bu konuda bir talebi ve aynı zamanda gerekli şartlarla beraber kararın bulunması gerekmektedir.

 

 

Vergi davalarında, davanın açılmasıyla beraber yürütmenin durdurulması mümkünken idari yargıda böyle bir durumun mümkün olmadığını belirtmiştik. İdari yargıda dava açılır açılmaz yürütmenin durdurulmasının mümkün olmamasının sebebi; idarinin gerçekleştirmiş olduğu faaliyetlerinin kamu yararı amacı gütmesidir. Eğer davanın açılması ile birlikte yürütme durduruluyor olsaydı kamu yararı amacının yerine getirilmesi aksaklıklara uğrayacaktı. Bu sebeple idari yargıda vergi davalarından farklı bir durum karşımıza çıkmaktadır.

 

 

Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulmasının Şartları

 

Vergi davalarında yürütmenin durdurulmasının söz konusu olabilmesi için bazı koşulların varlığı aranmaktadır. Ancak bu şartların bir arada bulunması halinde yürütmenin durdurulması mümkün hale gelecektir. Vergi davalarında yürütmenin durdurulması için ilk koşul bir vergi davasının açılmış olmasıdır. Yürütmenin durdurulması talebi yalnızca vergi davasının açılmasıyla mümkündür.

 

 

Yürütmenin durdurulması talebi için telafisi güç ya da imkansız zararların doğması ve bununla beraber dava konusu idari işlemin hukuka aykırı gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Esasında burada yer alan zarar somut zarar olmayıp idari işlem ile davacının zarara uğrama ve aynı zamanda bu zararın tazmin edilemeyecek ya da tazmine edilmesi güç olma ihtimalidir. Fakat yürütmenin durdurulması kararı verilmesi için bu ihtimal yeterli olmadığından dolayı daha önce de değindiğimiz gibi söz konusu işlemin hukuka aykırı bir şekilde gerçekleştirilmiş olması da gerekmektedir. Hukuka aykırılık durumu tepsit edilirken bu durum dar bir şekilde yorumlanmamaktadır. Yalnızca ilgili mevzuatlar değil, hak, eşitlik, adalet ve nesafet kuralları da bir bütün olarak ele alınmaktadır.

 

Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması Talebi

Belirtmiş olduğumuz hususların oluşup oluşmadığına dair gerekçe sunulması zorunludur. Bu nedenle gerekçe sunulmaması halinde söz konusu şartın gerçekleştiğini söylemek mümkün olmayacaktır. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesine göre yürütmenin durdurulması kararı verilmiş olan dava neticesinde dava konusu olan işlemin iptal edilmemesi halinde idarenin, doğabilmesi mümkün olan zararlarının önüne geçebilmek adına yürütmenin durdurulması kararı teminat karşılığında verilmektedir. Fakat eğer vergi davalarında yürütmenin durdurulması kararı devlet ya da adli yardımdan faydalanan kişiler tarafından alınmış ise bu durumda söz konusu teminat koşulu aranmamaktadır.

 

 

Son olarak şunu da belirtmeliyiz ki vergi davalarında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için “yürütmenin durdurulması talebi istenmeyecek haller”in bulunmaması gerekmektedir. Anayasa’nın m.125/6’ya göre yargı denetimi dışında tutulmuş olan kararlar ile işlemler dava konusu olamayacaklarından dolayı ilgili işlem ve kararlardan dolayı yürütmenin durdurulması da söz konusu olmayacaktır. Bu duruma şu örnekleri vermemiz mümkündür: Cumhurbaşkanının tek başına gerçekleştirmiş olduğu işlemler, sıkıyönetim komutanlarının işlemleri, Sayıştay kararları, uyarma ve kınama cezaları, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kararları. Dolayısıyla şunu söylemeliyiz ki bu durumlarla karşılaşılması halinde yürütmenin durdurulmasının istenmesi mümkün olmayacaktır.

 

 

Vergi davalarında yürütmenin durdurulması bazı istisnaları mevcuttur. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 26. maddesine göre davacının göstermiş olduğu adrese tebligat yapılmaması halinde yeni adresin bildirilmesine kadar dava dosyası işlemden kaldırılacaktır ve varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden ortadan kalkacaktır. Bu tarihten itibaren 1 yıl içerisinde yeni adres bildirmek suretiyle dosyanın yeniden işleme konulması istenmediği takdirde mahkeme davanın hiç açılmadığını kabul edecektir. Bir diğer istisnai durum da; mükellefin ihtirazi kayıt ile vermiş olduğu beyannameye dayalı olarak yapılan tarhiyat işlemine karşı dava açması halinde yürütmenin kendiliğinden durmaması halidir.

 

 

Yapılmış olan tarhiyat ve aynı zamanda buna dayanılarak yapılan işlemlerin durabilmesi için yürütmenin durdurulması koşullarının varlığı, davacının bu yöndeli talebi ve mahkeme kararı gerekmektedir. Aynı zamanda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un uygulanmasından doğan davalarda dava açılmış olması halinde yürütme kendiliğinden durmayacaktır. Bunun içinde davacının istem, mahkeme kararı ve yürütmenin durdurulmasının koşulları mevcut olmalıdır.

 

 

Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması Kararına İtiraz Süresi

Vergi davalarında yürütmenin durdurulması konusunda verilmiş olan karara ne kadarlık bir süre içinde itiraz edilebileceği değinmemiz gereken konular arasında yer almaktadır. Öncelikli olarak yürütmenin durdurulmasına ilişkin karar verilmiş olmalıdır. Yürütmenin durdurulmasına ilişkin verilmiş olan karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde davanın taraflarından birisi itirazda bulunabilme hakkına sahiptir. İtirazda bulunulması halinde bu durum yetkili merci tarafından incelenecektir.

 

Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması Talebi

Vergi Davalarında Yürütmenin Durdurulması Talebi

 

Yetkili mercinin söz konusu itirazı inceleme süre 7 gün olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu süre içerisinde merci, itirazı bir karara bağlayacaktır. Yetkili merci tarafından verilecek olan kararlar kesin olarak kabul edilmesi sebebiyle bunlara tekrardan itiraz etmek mümkün olmayacağı gibi aynı zamanda temyize konu olmaları da söz konusu değildir.  Yürütmenin durdurulması kararına karşı itiraz mercilerinin neler olduğu İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin 6. fıkrasında sayılmıştır.

 

İdarenin işlem ve eylemlerine karşı hak kaybına uğrayan ya da uğrama ihtimali olduğunu düşünen kişiler mutlaka bir avukattan yardım almalı ve buna göre hukuki süreci başlatmalıdırlar. Böylelikle olası zararların da önüne geçilmesi sağlanmış olacaktır.

 

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Leave a Reply