Deneme Süresinde İşten Çıkarılma

Deneme süresinde işten ayrılma ya da çıkarılma İş Kanunuda belirtilen deneme süresi içerisinde işten çıkmayı ifade etmektedir. Ancak bu durumu tam anlamıyla açıklayabilmek için deneme süresi kavramına değinmek gerekecekir. Deneme süresi kanunun 9.maddesinde belirtilmiştir. Buna göre iş sözleşmeleri deneme süreli olarak oluşturulabilmektedir. Kanuna göre sözleşmeye eklenecek olan bu deneme süresi en fazla iki ay olabilmektedir (m.15). Deneme süresi aslında işveren ve çalışanların birbirini değerlendirdiği, işçinin işi yapıp yapamayacağı veya çalışma şartlarının kendisine uyup uymayacağını değerlendirdiği bir süredir. Yani bu süre içerisinde çalışan ile işveren arasında ilişki kurulmaya başlar.

Deneme süresi her iş sözleşmesinde bulunan bir kayıt değildir. Kural deneme süresinin yokluğudur. Eğer bu sürenin bulunması isteniyorsa sözleşmeye bir hükümle eklenmesi gerekmektedir. Bu kayıt belirli veya belirsiz süreli iş sözleşmelerinde taraflardan biri tarafından eklenebilir. Çalışanın fiilen işe başlamış olduğu tarihte deneme süresi de başlayacaktır.

Deneme süresi olarak belirlenen zaman taraflara göre uygun bir şekilde geçirildiği takdirde iş sözleşmesi artık nihai olarak kurulmuş olacaktır. Burada yeniden görüşme veya yeni bir sözleşme oluşturulma durumu söz konusu değildir. Sözleşme deneme süresi içerisinde feshedilmediyse hükümler süre bitiminde de devam etmektedir. Ancak taraflar için iş veya çalışan şartları uygun düşmediği takdirde deneme süresinde işten çıkarma veya ayrılma gerçekleşir.

Deneme Süresinde İşten Çıkarılma Durumunda İşsizlik Maaşı Ödenir Mi?

İşsizlik maaşı alınabilmesi için ilk şart olarak işçinin kendi isteği ya da kusuruyla işten çıkmamış olması gerekmektedir. Yani deneme süresinde işten ayrılma halinde işçi işsizlik maaşı alamayacaktır. Fakat işten çıkarılma hususu daha farklıdır. Bu durumu 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve İŞKUR işsizlik ödeneği şartları kapsamında değerlendirmek gerekecektir. Dolayısıyla aslında karmaşık bir konu söz konusudur.

İşveren tarafından deneme süresi içerisinde işten çıkarılma halinde bu çıkarmanın işverence deneme süresi içerisinde fesih olduğu gerekçe olarak bildirilmelidir. Böylece işçi İŞKUR tarafınca işsizlik maaşı imkanından yararlanabilecektir. Ancak burada da şöyle bir sorun ortaya çıkmaktadır ki İŞKUR işsizlik ödeneği şartlarından biri en az 120 gün çalışmış olmaktır. Deneme süresi içerisinde 120 gün çalışma ancak toplu iş sözleşmelerinde mümkündür. Zira diğer sözleşmelerde bu süre iki ayı aşamamaktadır. Bu anlamda karmaşıklığı çözmek adına iş hukuku avukatı tarafından hukuki yardım almak işçi için yararlı olacaktır.

Deneme Süresi İşten Çıkarma Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Deneme süresinde işten çıkarma dilekçesi işverene veya işçiye ulaşması gereklilik arz eden bir belgedir. Bu belgenin doğru düzenlenmesi ve deneme süresinde işten ayrıldığı ya da çıkarıldığının belirtilmesi önemlidir. Bunun sebebi taraflarca daha sonra böyle bir dilekçenin var olmadığı ya da geçerli olmadığının söylenme ihtimalidir. Zira bu ihtimal halinde karşı taraf tazminat ödeme gibi bir yükümlülükle karşı karşıya kalabilecektir. Bu bağlamda hak kayıplarının yaşanmaması adına iş hukuku, iş kazası avukatı tarafından hukuki destek alınmalıdır.

Deneme süresinde işten çıkarma dilekçesi yazılırken sayfanın başında tarih atılmalı ve firma ismi yazılmalıdır. Ardından konu deneme süreli iş sözleşmesinin feshi olarak belirtilmelidir. Dilekçede sözleşmenin diğer tarafı olan ilgiliye hitaben ne zaman çalışmaya başlandığı ve deneme süresi içerisinde hangi tarihte işten ayrıldığı ya da çıkarıldığı açıklanmalıdır. Bu noktada dayanılacak hukuki delil 4857 s. İş Kanunu m.15’tir. Dilekçenin sonunda ad soyad ve imza bulunmalıdır.

Deneme Süresinde İşten Çıkarılma Durumunda İhbar Tazminatı Ödenir Mi?

Deneme süresinde işten çıkarma tazminatı ödenip ödenmeyeceği konusunda birçok soru gelmektedir. İşten çıkarma tazminatı deneme süresi içerisinde mümkün olmamaktadır. İhbar tazminatı belirsiz süreli iş sözleşmelerinde söz konusu olup deneme süresi olsa dahi bundan sonra yapılan fesihlerde talep edilebilir. Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde fesih kararı sözleşmeyi sona erdirmeden;

  • İşi 6 aydan az süren işçi için bildirim iki hafta önce,
  • İşi 6 ay-1 buçuk yıl süren işçi için dört hafta önce,
  • İşi 1 buçuk yıl-3 yıl süren işçi için altı hafta önce
  • İşi 3 yıldan uzun sürmüş işçi için ise sekiz hafta önce taraflarca bildirilmelidir.

Deneme süresi içinde işten ayrılma yahut çıkarma herhangi bir bildirim süresine ihtiyaç duymaksızın yapılabilecek olup sözleşme tazminatsız feshedilecektir. Kanunun hükmü uyarınca deneme süresi içerisinde gerçekleşen işten çıkarma tazminatı talep edilemez. Topo Hukuk Bürosu iş avukatlarına deneme süresinde işten çıkarılma ile ilgili sorularınızı danışma formundan iletebilirsiniz.

Yayım tarihi: 1 Nis 2019