Mobbing Nasıl İspatlanabilir

Mobbing ne demektir, nasıl ispatlanır oldukça merak edilen konulardandır. Günümüzde birçok insan işyerinde mobbinge uğramaktadır. İşyerinde mobbing ile karşı karşıya kalan çalışanlar ne yapmalıdır, hakları nelerdir, mobbing nasıl ispatlanır sizler için inceledik.

Mobbing Nedir?

Mobbing işyerinde psikolojik şiddet, yıldırma anlamına gelmektedir. İngilizce anlamı itibariyle taciz, baskı, rahatsızlık veya sıkıntı verme niteliğindeki davranışları ifade eder. İşyerinde mobbing çalışanlardan birinin veya birkaçının hedef alınarak bunların psikolojik olarak kötü hissetmesine yol açma, rencide etme davranışları ile gerçekleşir. Çoğunlukla işveren tarafından çalışanlarına karşı gerçekleştirilen işyerinde mobbing, sistematik şekilde yapılarak çalışanın kendini güvende hissetmesini zorlaştırır. Dışlanmasına yol açar, ima ve alaylar ile itibarının sarsılmasına sebep olur. Yapılan araştırmalar özellikle hizmet ve sağlık sektörlerinde mobbing uygulamasının yüksek olduğunu göstermektedir. Mobbing mağdurları ise genellikle çalışkan, meslek etiğine uygun davranan, işinde diğer çalışanlara oranla daha yaratıcı ve yetenekli olan kişilerdir. Çünkü bu kişiler diğer çalışanlar gözünde pozisyonlarını tehdit eden kişilerdir.

Günümüzde halen mobbing yasası diyebileceğimiz bir yasa çıkarılmamıştır. Mobbing mevzuatı TCK, TMK, TBK, İş Kanunu, DMK, İş Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu vd. kanunlardan oluşmaktadır.

Her işyerinde görülebilecek bir durum olan bu uzun süreli psikolojik şiddetin önüne geçmek için çalışanların haklarını bilmesi önemlidir. Mobbing nedir sorusunu cevaplandırdıktan sonra çalışanların mobbinge karşı haklarını açıklamak gerekir.

Mobbing Uygulanan Çalışanın Hakları Nelerdir?

Mobbing mağduru çalışan mobbing davası açmadan önce işyerinde yapılabilecekleri araştırıp yetkili birime rapor etmesi mümkündür. Mobbing halinin açıkla delillendirilerek bir üst birime bildirilmesi, çözüme kavuşturulmaması halinde açılacak dava için de delil niteliğinde olacaktır. Bununla birlikte fiziksel bir şiddetin söz konusu olduğu hallerde bunu raporlandırarak delil elde edilmesi de faydalı olmaktadır. Şayet gerekiyorsa mobbing sebebiyle psikolojik yardım alınması da önemlidir. Bu husus da aynı şekilde ileride açılacak mobbing davasında delil niteliğini haizdir.

TBK m.417 gereğince mobbinge maruz kalan çalışan işyerinde psikolojik tacize uğramasını önlemeyen veya önlem almayan işverenden tazminat talebinde bulunabilir.

Mobbing uygulanan çalışan İş Kanunu uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir  ve kıdem tazminatı talep edebilir.

Mobbing uygulanan çalışan mobbingin cinsel taciz şeklinde yapılması halinde TCK 105’e dayanarak failin cezalandırılmasını sağlayabilir. Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanarak yapılan cinsel taciz cezanın ağırlaştırılmasını gerektirir.

Mobbing eşit davranma ilkesi ile yasaklanan ayrımcılık sebebiyle yapılıyorsa mağdur İş Kanunu m.5 uyarınca ayrımcılık tazminatı talep edebilir.

Mobbing uygulanan çalışanın mobbing uygulayanın ikamet ettiği yer iş mahkemesinde mobbing davası açması mümkündür. Bu dava mobbingin tespiti amacıyla açılmaktadır. Mobbingin varlığı tespit edildiğinde mağdur çalışan manevi tazminat talebinde bulunabilecektir.

Mobbing Nasıl İspatlanır?

Mobbing nasıl ispatlanır? Durumun ispatlanması için ilk olarak bu kapsamda sayılacak fiil işlendiğinde derhal üst yöneticiye durumu bildirmek gerekir. Mobbing mağdurları üst yönetici gerekli önlemleri almadığı takdirde durumu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına, BİMER’e, ALO 170’e Kamu Görevlileri Etik Kuruluna veya Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirmelidir. Bununla birlikte Türkiye İnsan Hakları Kurumuna başvuruda bulunulabilir. Bu süreçte uygulanan mobbing e-posta, Whatsapp grupları vb. platformlardan gerçekleşiyorsa konuşmaların kaydedilmesi ve silinmemesi faydalı olmaktadır.

Mobbingin ruhsal olarak etkilediğini fark edildiğinde psikolog veya psikiyatra başvurarak psikolojik yardım almak gerekmektedir. Bunun için ayrıca yetkililerden rapor talep etmeniz de mümkündür. Aynı zamanda psikiyatrın yazdığı ilaç faturaları saklanmalıdır.

Mobbing durumunu ispatlayacak elinizde herhangi bir delil bulunmaması halinde iş arkadaşlarınızla durumu paylaşarak onları da bilgilendirmek ispat açısından faydalıdır. Zira mağdurun elinde delil bulunmaması halinde tanık listesine adını yazabileceği birkaç arkadaşının durumu gerçekleşirken gözlemlemesi davanın seyrini etkileyebilir. Tanıkla ispat dışında kamera kayıtlarına dayanmak da mümkündür. Bu anlamda kamera kayıtlarının saklanması önemlidir.

Mobbing Türleri

Mobbing türleri yatay, dikey ve düşey mobbing olarak üçlü bir ayrımla belirlenmiştir. Mobbinge uğrayan çalışanların şirket avukatı görüşmesi gerekecektir. Bu mobbing türlerini ayrı ayrı incelemek gerekir.

Yatay Mobbing

Yatay mobbinge eşitler arası mobbing de denmektedir. Bu mobbing türü hiyerarşik bir ilişkiye dayanmamaktadır. Genellikle rekabete dayalı bir çekememezlik yatay mobbinge sebep olmaktadır. Örnek olarak kıskançlık ve çekememezlik sebebiyle işyerine yeni gelen çalışanın diğer iş arkadaşları tarafından dışlanması için yapılan mobbing bu türün kapsamındadır. Bu anlamda yatay mobbinge en çok uğrayanlar işinde başarılı ve terfi alma ihtimali yüksek olan kişilerdir.

Yatay mobbing uygulayan kişilerin işverene bildirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması talebinde bulunulması gerekir. İşveren mobbing uygulayan çalışanın iş sözleşmesini İş Kanunu m.25 uyarınca feshedebilir.

Dikey Mobbing

Çalışanın işverenine veya işyerinde yöneticisine, amirine uyguladığı mobbing türü dikey mobbingdir. Astın üste uyguladığı dikey mobbingin güç dengesini değiştirebilmesi için çalışanların birlikte hareket etmesi gerekir.

Dikey mobbing diğer mobbing türlerine oranla daha nadir görülür. Sebepleri amirin, yöneticinin beğenilmemesi, otoritesinin kabul edilmemesidir. Genellikle işyerinde çalışanların yeni gelen amiri/yöneticiyi beğenmeyip eski yöneticiyi geri istemesi veya yöneticiye karşı duyulan kıskançlık duygusu olarak kendini gösterir.

Düşey Mobbing

En sık karşılaşılan mobbing türü düşey mobbingdir. Burada işyerindeki hiyerarşik ilişkiye dayanan üstün ast üzerinde gerçekleştirdiği psikolojik baskı söz konusudur. İşveren, yönetici, amir işyerindeki gücünü kötüye kullanmakta ve çalışanlarına psikolojik veya cinsel taciz uygulamaktadır.

Düşey mobbing çalışanın başarısını üstlenme, iş arkadaşları arasında küçük düşürme, sık sık dokunma, uygunsuz espriler yapma gibi birçok şekilde gerçekleştirilebilir. Sürekli eleştiri, yok sayma veya lakap takarak gülünç duruma düşürme de düşey mobbing uygulamalarına örnek olarak gösterilebilecektir.

Makale Yararlı mıydı?

Oylamak için yıldıza tıklayın

Ortalama oy / 5. Oy sayısı:

Yararlı bulmadığınız için üzgünüz

Bu makaleyi geribildirimlerinizle daha iyi hale getirmek isteriz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
You need to agree with the terms to proceed

* Telefon numaranız yayınlanmayacaktır.

Menü