Tekzip Nedir? Tekzip Yayınlatma

  1. Topo Hukuk
  2. Avukat
  3. Tekzip Nedir? Tekzip Yayınlatma
Tekzip Yayınlatma

Tekzip Nedir?

Tekzip kelime anlamı itibariyle yalanlama, bir şeyin doğru olmadığını açıklama demektir. Tekzip kelimesi ile genellikle gazetelerde ve benzeri yayınlarda yalan haberler neticesinde karşılaşmaktayız. Doğru bilgiler içermeyen bir haberin yalanlanması üzerine karşımıza çıkan tekzip hukukumuzda bir hak olarak tanınmıştır. Tekzip hakkının neyi ifade ettiği ise Basın Kanunu çerçevesinde düzenleme alanı bulmuştur. Tekzip Basın Kanunu’nda düzeltme ve cevap başlığı altında düzenlenmiştir. Basın Kanunu uyarınca düzeltme ve cevap hakkı yalnız süreli yayınlarda kullanılabilir bir haktır. Bu yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici içeriklerin yayınlanması ya da kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması durumunda düzeltme ve cevap yazısı yayınlanabilir. Bu düzeltme ve cevap yazısı ilgili yayından dolayı zarar gören kişi tarafından gönderilir. İçerikten dolayı zarar gören kimsenin göndereceği bu düzeltme ve cevap yazısı suç unsuru içermemeli ve üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerini ihlal etmemelidir.

Tekzip Usulü ve Başvuru Süresi

Tekzip yayından dolayı hakları zedelenen kimsenin başvuru süresi içerisinde bir düzeltme ve cevap yazısını yayının sorumlu müdürüne göndermesi ile olur. Yayının usule uygun tekzip edilebilmesi için başka bir birime değil direkt olarak sorumlu müdürüne başvuruda bulunmak gerekecektir.

Tekzip yazısında buna sebep olan eserin açıkça belirtilmesi gerekir. Yapılan başvurunun yazılı olması şarttır. Bu yazı tekzipe konu olan yazıdan daha uzun olamayacaktır. Esas eser yirmi satırdan daha az yazı, resim ya da karikatür ise düzeltme ve cevap yazısı en çok otuz satır olabilir.

Basın Kanunu m. 14/1-son cümle gereğince tekzip yayını düzeltme ve cevap gerektiren yayının yer aldığı sayfada ve bu sütunlarda, aynı puntolarla, aynı şekilde yayımlanacaktır. Bu usule aykırı yapılan tekzip yayını hakkında yayımdan itibaren on beş içerisinde sulh ceza hakimine başvurulabilir. Zarar gören bu başvuru ile hakimden yayının Basın Kanunu hükümlerine uygun yapılması talebinde bulunacaktır.

Tekzip hakkının kullanılması için Kanun’un öngördüğü süre iki aydır. İki aylık bu süre içeriğin yayımlandığı tarihten itibaren başlayacaktır. Ancak 14.maddenin son fıkrasında belirtildiği üzere tekzip hakkına sahip olan kimsenin ölmesi halinde hakkın mirasçılar tarafından kullanılması için iki aylık süreye bir ay daha eklenecektir.

Tekzip Talebi Nasıl Yapılır?

Tekzip talebi yukarıda da belirttiğimiz üzere yazılı yapılmak zorundadır. Yazılı olarak yayından sorumlu müdüre yayım tarihinden itibaren iki ay içerisinde düzeltme ve cevabın gönderilmesi gerekir. Kişi düzeltme ve cevaba konu yayını iki aydan daha uzun bir süre sonra görmüş olsa dahi tekzip hakkını kaybedecektir. Süreli yayın birden fazla yerde basılmış ise tekzip, tekzipe konu olan eserin yayımlandığı bütün baskılarda yayımlanacaktır. Ancak yayımlanmama ihtimali de bulunmaktadır. Bu durumda hakları zedelenen, yayından dolayı zarar gören kimse hakime başvuruda bulunabilir.

Tekzip, normal şartlarda sorumlu müdürün tekzip yazısını aldığı tarihten itibaren günlük süreli yayınlarda en geç üç gün içerisinde yayımlanmalıdır. Diğer süreli yayınlarda ise bu süre tekzip yazısının alındığı günden itibaren üç gün sonraki ilk nüshada yayımlanmak zorundadır. Aksi halde verilen bu sürelerin bitiminden itibaren on beş gün içerisinde zarar gören, bulunduğu yer sulh ceza hakimine yayının yapılması istemiyle başvurabilir. Sulh ceza hakimi duruşma yapmaksızın bu istemi değerlendirip karara bağlayacaktır.

Tekzip ve Manevi Tazminat

Tekzip metnine konu olan yayın sebebiyle manevi tazminat isteminde bulunmak mümkündür. Manevi tazminat hakkı Türk Borçlar Kanunu madde 49’da düzenlenmiş bir haktır. Kanuna göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile bir kimseye zarar verenin bu zararı giderme yükümlülüğü bulunmaktadır. Madde metninden anlaşıldığı üzere tekzipe konu metnin manevi tazminat hakkını doğurması için şu koşulların gerçekleşmesi şarttır: kusur bulunmalı, bir saldırı mevcut olmalı ve bu saldırı hukuka da aykırı olmalı, bu saldırıyla ilgili olarak bir zarar doğmalı. Bu noktada ağır eleştiri gibi esasen yayınlanmasında hukuka aykırılık bulunmayan ancak bazı kimselerce kişilik haklarının zedelendiğinin iddia edilebildiği yayınların niteliği doğru ayırt edilmelidir. Zira bir haber güncel, gerçek içerikli ve yayınlanmasında kamu yararı barındırıyorsa hukuka aykırılık gerçekleşmeyecektir. Yahut bir eleştiri muhatabı tarafından hakaret olarak algılansa dahi esasen ağır eleştiri sınırını aşıp hakaret noktasına varmamışsa yine hukuka aykırı olmayacaktır. Bu hallerde manevi tazminat talebinde bulunmak mümkün görünmemektedir.

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Tekzip Hakkı

İnternet ortamında yapılan yayınlara ilişkin hukuki düzenlemeler 5651 sayılı Kanun ile yapılmıştır. Kanunun 9. Maddesinde bulunan cevap hakkı kavramı 2014 yılında 6518 Sayılı Kanunun’un 93. maddesiyle kaldırılmıştır. Böylece internet ortamında yapılan yayınlara ilişkin tekzip hakkı ortadan kaldırılmış olup yalnızca yazılı ve görsel-işitsel basında yani gazete ve radyo televizyon gibi yayınlarda mümkün hale gelmiştir. İnternet ortamında yapılan şeref ve haysiyeti ihlal edici yahut gerçeğe aykırı yapılan yayınlar hakkında ise erişim engelleme veya içeriğin yayından kaldırılması işlemleri gerçekleştirilmektedir. Anılan bu işlemlere ilişkin ayrıntılı bilgiyi sitemizde yayınlamış olduğumuz makalelerden alabilirsiniz.

Radyo ve Televizyon Yayınları Hakkında Tekzip Hakkı

Radyo ve televizyon yayın ilkelerinden bir tanesi kişi veya kurumların düzeltme ve cevap hakkına saygılı olmaktır. Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun madde 18’te bu yayınlar özelinde tekzip hakkı düzenlenmiştir. Burada da tekzip hakkı gerçeğe aykırı yayınlar veya kişi veya kurumların şeref ya da haysiyetlerini ihlal edici yayın yapılması halinde söz konusu olmaktadır. Radyo ve televizyon yayınlarında tekzip hakkı yayın tarihinden itibaren altmış gün içerisinde kullanılmalıdır. Zarar gören düzeltme ve cevap yazısını bu kez yayınla ilgili medya hizmet sağlayıcıya gönderecektir. Bunlar hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın yazıyı düzeltme ve cevaba konu yayının yapıldığı saat ve programda yayınlar. Bu yayının izleyicilerce kolaylıkla takip edilebilecek ve açıkça anlaşılabilecek şekilde yapılması gerekmektedir. Medya hizmet sağlayıcısı bu işlemleri yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç yedi gün içerisinde gerçekleştirmek zorundadır. Bu süre içerisinde yayınlanmaması halinde sürenin bitiminden, usule aykırı bir biçimde yayınlanması halinde ise yayından itibaren on gün içerisinde hakime başvurulabilir. Zarar gören böylece sulh ceza hakiminden ya tekzipin usule uygun şekilde yayınlanmasını talep edebilecektir.  

Makale Yararlı mıydı?

Oylamak için yıldıza tıklayın

Ortalama oy / 5. Oy sayısı:

Yararlı bulmadığınız için üzgünüz

Bu makaleyi geribildirimlerinizle daha iyi hale getirmek isteriz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
You need to agree with the terms to proceed

* Telefon numaranız yayınlanmayacaktır.

Menü