Aile Konut Şerhi
()

Aile Konutu Nedir?

Aile konutu, eşler ve çocukların ortak kullanımına özgülenmiş, bir ailenin devamlı olarak ikamet ettiği meskeni ifade etmektedir. Ailenin birlikte oturduğu yalnızca bir taşınmazın aile konutu olabilmesi mümkündür. Buna göre örneğin iki farklı şehirde bulunan iki farklı evde yılın belli dönemleri yaşayan bir aile için aile konutu bunlardan yalnızca biri olarak belirlenebilir. Aile konutu üzerine eşler birlikte söz sahibidir.

4721 s. Türk Medeni Kanunu kapsamında düzenlenen aile konutu kavram ve hukuksal sonuçları eşlerin resmi anlamda TMK hükümleri uyarınca evli olmalarına bağlı kılınmıştır. Aksi halde yıllardır birlikte yaşayan, müşterek çocukları bulunan veya dini nikahlı olarak beraber yaşayan çiftler için aile konutu hükümlerinden faydalanmak mümkün olmayacaktır.

Aile konutu hükümlerinden tam anlamıyla faydalanmak ve özellikle bu konutun sağladığı korumaları üçüncü kişilere karşı da ileri sürebilmek için mutlaka tapu kütüğünde aile konut şerhi konulmalıdır.

Aile Konut Şerhi Nasıl Konulur?

Aile konut şerhi konulan taşınmazların TMK m.194 uyarınca eşlerin ikisinin de açık rızası bulunmadan kira sözleşmesinin feshi veya konutun devredilmesi gibi işlemler yapılamayacaktır. Eşlerden birinin aile konutu üzerindeki hakları sınırlayabilmesi için iki eşin de açık rızasının bulunması aranmaktadır. İlgili TMK hükmü bu işlemler için diğer eşin rızasını sağlayamayan veya haklı sebep olmaksızın kendisine rıza verilmediğini düşünen eşin hakime başvurarak müdahalesini isteyebileceğini öngörmüştür.

Aile konut şerhi konulabilmesi için eşlerin Tapu Sicil Müdürlüğüne gerekli belgeler ile başvuruda bulunması gerekmektedir. Bununla birlikte aile konutu olarak özgülenen taşınmaz kira değil, diğer bir ifadeyle eşlerden birinin mülkiyetinde olabilir. Bu durumda TMK 194/3 gereğince taşınmazın maliki olarak görünmeyen eş tapu müdürlüğünden aile konutu şerhi verilmesini talep edebilir.

TMK 194/4 uyarınca aile konutu kirada oturulan bir taşınmaza özgülendiyse kira sözleşmesinin tarafı olmayan eş kiralayana yapacağı bir bildirim ile sözleşmenin tarafı haline gelebilecektir.

Tapu kütüğüne malik eşin bilgisi olmadan aile konut şerhi konulduğunda bu işlem malik eşe tapu sicil müdürlüğünce bildirilecektir. Zira burada malikin haklarının kısıtlandığı bir durum söz konusudur.

Oturulmayan Eve Aile Konutu Şerhi

Aile konutu eşlerin içerisinde beraber yaşadıkları, ailenin devamlı olarak ikamet ettiği taşınmaz demektir. Tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulabilmesi için tapu müdürlüğünce bazı evraklar istenmektedir. Tapuya bu amaçla başvuruda bulunurken evin aile konutu olduğu, eşlerin içerisinde birlikte yaşadığı muhtar veya apartman yönetimince belgelendirilerek ispatlanmalıdır. Bu bilgiler ışığında değerlendirildiğinde oturulmayan bir ev hakkında aile konutu şerhi konulamayacağı söylenmelidir. Bu anlamda örneğin yazlık, dağ evi veya yayla gibi taşınmazların tapu kütüğünde aile konutu olarak kayıtlanması mümkün değildir.

İpotekli Eve Aile Konutu Şerhi

Aile konutu şerhi konulan eve eşlerin açık ve birlikte rızaları ile ipotek konulabilir. Bu hususta bir tartışma bulunmamaktadır. Ancak uygulamada şerh konulmadan önce de aile konutu olarak özgülenmiş taşınmaz üzerinde eşlerden birinin diğerinin rızası olmadan ipotek tesis ettiği durumlarla karşılaşılmaktadır. Bu halde rızası bulunmayan eş bu konutun aile konutu olduğu ve kendisinin bu ipoteğe rızasının bulunmadığı gerekçesiyle mahkemeye başvurabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun da bu görüşte olduğu bir kararında TMK’ya göre şerh konulmasa dahi aile konutu olarak özgülenmiş taşınmaz üzerinde eşlerinin fiil ehliyetlerinin sınırlandığını dile getirmiştir. Çünkü buradaki sınırlandırma aile konutu şerhi konulduğundan değil, konutun aile konutu vasfını haiz olduğundandır. Dolayısıyla taşınmazın maliki olan eş tek başına aile konutundaki yaşantıyı ipotek tesisi adlı ayni hakla güç duruma sokarak sınırlandıramayacaktır.

Aile Konutu Şerhi Koymak için Gerekli Evrakları Nelerdir?

Aile konut şerhi konulabilmesi için Tapu Müdürlüğüne bazı evrakların teslim edilmesi gerektiğini yukarıda belirtmiştik. Zira tapu kütüğüne kaydolunacak bu işlemin yapılabilmesi için ilgili meskenin aile konutu olduğu tapu memurlarına kanıtlanmalıdır. Bunun için gerekli olan aile konut şerhi evrakları şunlardır:

  • Konutun aile konutu olduğunun, eşlerin bu konutta birlikte yaşadıklarının ispatlandığı muhtarlıktan veya apartman yönetiminden alınacak bir belge,
  • Tapuda aile konutu şerhi koydurmak isteyen kimsenin taşınmaz malın maliki ile resmi olarak evli olduğuna ilişkin nüfus kayıt örneği veya evlilik cüdanı
  • Tarafların fotoğraflı nüfus cüzdanları, vesikalık fotoğrafları, vergi numarası,
  • Şerh işlemlerinin temsilci vasıtasıyla yapıldığı hallerde temsile ilişkin belge. Son olarak belirtmekte fayda görüyoruz ki aile konut şerhi konulması işlemleri hiçbir harç veya ücrete tabi değildir.

Aile Konutuna Haciz Gelmesi

Aile konutuna haciz gelmesi mümkün olup aile konut şerhi haciz kararını etkilemeyecektir. Zira TMK m.194’te yer alan aile konutu hükmü malik eşin iradesine bağlı olan işlemleri kastetmekte olup cebri satışlarda söz konusu olamayacaktır. Diğer bir ifadeyle m.194 hükmü malik eşin diğer eşin rızası olmadan aile konutunu devredemeyeceğini öngörmektedir. Bu tasarruf işlemi için elbette her iki eşin de açık rızası bulunmalıdır ancak cebri satışlarda böyle bir rıza şartı aranmamaktadır. Dolayısıyla İcra ve İflas Kanunu hükümleri kapsamında aile konutunun haczi veya paraya çevrilmesi mümkündür.

Şerh Konulan Eve Haciz Gelir mi?

Aile konut şerhi haciz kararı ve bu kararın cebri icra yoluyla işleme konmasını engellemeyecektir. Bu anlamda ilk olarak aile konut şerhinin açıklayıcı nitelikte olduğu, kurucu bir beyan anlamına gelmediği belirtilmelidir. Dolayısıyla haciz, satış vb. hususlarda aile konutuna şerh konulup konulmaması değişikliğe sebep olmayacaktır. İkinci olarak yukarıda da belirttiğimiz gibi aile konut şerhi haciz işlemleri İİK uyarınca yapılacak ve şerh bu haciz işlemlerine etki etmeyecektir. Fakat bu noktada haczi caiz olmayan mallar ve haklar başlığında düzenlenen İİK hükmünü de dikkate almak gerekir. İlgili hükme göre haline münasip ev haczedilemeyecek olup evin kıymetinin fazla olması halindeyse bir istisna öngörülmüştür. Yani kıymeti fazla olan evin, haline münasip bir yer alınabilecek miktarı borçlunun kendisine bırakılmak üzere, satışı yapılabilecektir. Görüldüğü üzere normal şartlarda şerh konulan eve haczin gelmesi mümkünken haline münasip evler için haczedilemezlik iddiası ileri sürülerek aile konutu üzerinde koruma sağlanması mümkün kılınmıştır.

Aile Konutu Şerhi Konulan Ev Satılabilir mi?

Aile konut şerhi konulan ev hakkında eşlerden ikisinin de açık rızası ile satış vb. tasarruf işlemleri yapılabilmektedir. Ancak bazı durumlarda eşlerden birinin rızası bulunmadan veya bu rızanın alınması için hakime başvurmadan direkt olarak satış işlemini yapmaktadır. Bu durumda tapu kayıtlarında bir şerh mevcut olduğundan ötürü satışın geçersiz olduğunu belirtmek gerekir. Rızası olmayan eş bu satış hakkında tapu iptal ve tescil davası açarak satış işleminin iptalini sağlayabilecektir. Aynı şekilde satın alan üçüncü kişi adına yapılan tapu kaydı da bu dava ile iptal edilecektir. Fakat satın alan üçüncü kişi rızası olmayan eşten icazet alır yani bu eş satışı onaylarsa işlem satış geçerli hale gelecektir.

Aile konutu şerhi koyma ve bununla ilgili tüm hukuki sorularınızı aile hukuku konusunda uzman avukatlarımıza iletişim sayfasına ulaşarak sorabilirsiniz.

Makale Yararlı mıydı?

Oylamak için yıldıza tıklayın

Ortalama oy / 5. Oy sayısı:

Henüz oylama yapılmadı

Yararlı bulmadığınız için üzgünüz

Bu makaleyi geribildirimlerinizle daha iyi hale getirmek isteriz

Makalemizde neyi eksik buldunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
You need to agree with the terms to proceed

* Telefon numaranız yayınlanmayacaktır.

Menü