Kamulaştırma Davaları
()

Kamulaştırma Davaları Ne Kadar Sürer?

Kamulaştırma davaları devletin kamu yararı gördüğü durumlarda gerçek karşılığını peşin ödemek suretiyle özel mülkiyette bulunan taşınmazları kamunun mülkiyetine tahsis etmesi işlemleri için açılır. Burada verdiğimiz tanım esasen kamulaştırma kavramını açıklamaktadır. Kamulaştırma yapılabilmesi için ödenecek olan miktarın belirlenmesinde taşınmazın sahibi ile idare arasında anlaşmaya varılamadığında ise kamulaştırma davaları açılır. Burada ilk olarak bedel tespiti yapılacaktır. Bunun haricinde kamulaştırmanın iptali davası da kamulaştırma davalarından bir tanesidir.

Kamulaştırma davalarının ne kadar süreceği hakkında kesin bir bilgi vermek mümkün değildir. Bu davanın konusuna, görevli ve yetkili mahkemenin iş yüküne, davada çalışan avukatın tecrübesine göre değişiklik gösterebilecek bir konudur. Bu davalarda keşif ve bilirkişi gibi delil yöntemleri kullanıldığından dava süresi bunlarla da yakından ilgilidir. Ancak kesinlik söz konusu olmasa da kamulaştırma davalarının ortalama olarak 10-15 ay içerisinde sonuçlanabileceğini belirtmek yanlış olmayacaktır.

Kamulaştırma Davaları Hangi Mahkemede Açılır?

Kamulaştırma davalarında görevli mahkemenin neresi olduğu davanın konusuna göre değişiklik göstermektedir. Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası asliye hukuk mahkemelerinde görülecektir. Fakat kamulaştırma işleminin iptali davası idare mahkemelerinde görülür. Görevli mahkemeleri belirtmekle birlikte kamulaştırma davalarında yetkili mahkemeden de bahsetmek gerekir. Buna göre yer bakımından kamulaştırmaya konu olan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.

Arazi Kamulaştırma Davaları

Arazi kamulaştırma, idarenin kendi mülkiyetine almak istediği bir arazi hakkında söz konusu olacaktır. Buna göre kamulaştırmaya konu taşınmaz arazi olduğundan bedel tespiti buna göre yapılacaktır. Arazi kamulaştırma davaları arazinin satımı konusunda idare ile malikin anlaşamaması durumunda açılacak, bedel tespit ve tescil davası olarak geçecektir.  Kamulaştırmada bedel tespiti Kamulaştırma Kanunu m.11’de düzenlenmiştir. Buna göre kamulaştırmaya konu malın arazi olması halinde ilgili taşınmaz veya kaynağın mevkii ve şartlarına ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirin dikkate alınacağı öngörülmüştür.

Dava sonucunda tescili gerçekleşen arazi ekili ise bu arazinin boşaltılması KK m.20 gereği hasat sonuna bırakılacaktır. Fakat bazı durumlarda hasat zamanını beklemek mümkün olmayabilir. Bu halde kamulaştırmayı yapan idarenin ekin bedelini tazmin ederek arazinin boşaltılmasını talep etmesi m.20 düzenlemesi ile mümkün kılınmıştır.

Kamulaştırma Süreci Nasıl İşler?

Kamulaştırma süreci idari aşamalar ve adli aşama olmak üzere iki aşamalıdır. Kamulaştırma süreci ilk olarak idari aşamalar ile başlar. İdari aşamalardan birincisi kamulaştırma bedeli için yeterli ödeneğin sağlanmasıdır. Ödenek temin edilmeden işlemlerin başlatılamayacağı Kamulaştırma Kanunu m.3’de açıkça öngörülmüştür. İkinci olarak kamu yararı kararı alınacaktır. Bilindiği üzere kamulaştırma ancak kamu yararı varsa mümkün olabilecek bir işlemdir. Üçüncü olarak kamulaştırılacak taşınmaz belirlenecektir. Daha sonra kamulaştırma kararı alınır ve bu tapu siciline şerh verilir. Ardından kamulaştırmayı yapacak idare kamulaştırma bedelinin tespiti için yetkili kişileri görevlendirecektir. Kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinin ardından ilk olarak kamulaştırmaya konu taşınmazın satın alınması usulü denenir. Taşınmaz sahibi satışa yanaşmazsa veya kamulaştırma bedeli üzerinde anlaşma sağlanamazsa adli aşama başlayacaktır. Adli aşamada ilk olarak kamulaştırmayı yapacak idare, asliye hukuk mahkemesine müracaatta bulunur. Böylece başlatılan adli aşamada idare taşınmaz malın kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin ödenmesi karşılığında idare adına tesciline karar verilmesini talep eder. Mahkeme idarenin bu amaçla kendisine başvurmasından itibaren otuz gün içerisinde meşruhatlı davetiye çıkararak duruşma gününü tebliğ eder. Bu noktadan sonra iki farklı seçenek vardır: taşınmaz sahibi ya süresi içinde idarenin bu işlemine karşı idari yargıda iptal davası açacak ve yürütmenin durdurulması kararını belgeyecektir ya da kamulaştırma işlemi kesinleşecektir. Kamulaştırma işleminin kesinleşmesi halinde bedel üzerinde duruşmada taraflar anlaşabilir. Ancak anlaşamazlarsa bedeli mahkeme belirleyecektir. Bedelin belirlenmesinin ardından idare kamulaştırma bedelini bankaya yatıracak ve mahkemece tescil kararı verilecektir. Mahkemenin verdiği bu tescil kararı ile mülkiyet artık idareye geçmiştir. Bundan sonra tapuda yapılacak işlemler yalnızca beyan edici nitelikteki işlemlerdir.

Kamulaştırma İşleminin İptali

Kamulaştırma işlemleri hakkında adli aşamalardan ve kamulaştırma davalarından biri kamulaştırma işleminin iptalidir. İptal idari mahkemeler nezdinde açılacak bir iptal davası ile mümkündür. Muhatap, yani taşınmaz maliki mahkemece kendisine yapılan tebligat tarihinden itibaren otuz gün içerisinde idari yargıda iptal davası açabilir. İdari yargıda açılacak olan iptal davası bedel tespit ve tescil davasından öncelikli görülür.

Taşınmaz malikinin açtığı iptal davasında idare mahkemesi yürütmenin durdurulması kararı verir, bu karar da asliye hukuk mahkemesine iletilirse asliye mahkemesi için bu husus bekletici mesele olacaktır. Yani asliye mahkemesinde açılan davanın sonucu idari davaya göre şekillenecektir. İdare mahkemesi iptal davasını reddederse asliye hukukta dava görülmeye devam olunacaktır. Ancak idare mahkemesi iptal kararı da verebilir. Böylece işlem iptal olmuş olduğundan bedel tespiti ve tescil işlemlerine gerek kalmayacaktır. Dolayısıyla idare mahkemesinin kamulaştırma kararının iptali kararı vermesi halinde asliye hukukta görülen davanın reddine karar verilecektir.

Kamulaştırma Davaları Vekalet Ücreti

Kamulaştırma davalarında vekalet ücreti avukattan avukata değişiklik gösterecektir. Ücret avukatın deneyimine, bulunduğu şehre, akademik başarısına vb. etkenlere bağlı olarak değişmektedir. Ancak vekalet ücretlerinde asgari ücret tarifesine uygun bir belirleme yapılması gerekmektedir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca asliye mahkemelerinde görülen davalar için, yani kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davası için ödenecek asgari ücret 2725,00 TL’dir. Bununla birlikte İstanbul Barosu’nun 2019 yılı için belirlediği tavsiye niteliğindeki ücret 6500,00 TL’dir. İdare mahkemelerinde görülecek iptal davası için Avukatlık Ücret Tarifesi’ne göre asgari ücret duruşmalı ise 2075,00 duruşmasız ise 1362,00 TL’dir. İstanbul Barosu ise tavsiye niteliğindeki bu ücreti duruşmalı 7900,00 duruşmasız 6500,00 olarak belirlemiştir. Bu ücretlerin asgari ve İstanbul Barosu’nun yayınladığının tavsiye niteliğinde olduğu unutulmamalıdır. Danışılan avukata göre mutlaka ücretlerde değişiklik olacaktır.

Kamulaştırma davalarında harç da merak edilen bir konudur. Kamulaştırma davalarında harç hususu 2942 s. Kamulaştırma Kanunu m.10’da giderlerin ödenmesi başlığı altında düzenlenmiştir. Buna göre kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ile taşınmazın idare adına tescili işlemi hakkında mahkeme heyetinin harcırahları ile keşif ve bilirkişi için mahkemece takdir edilecek ücretin ve tapu harçları ile diğer giderlerin kamulaştırmayı yapan idarece ödenmesi öngörülmüştür. Böylece kamulaştırma davalarında harç konusuna açıklık getirilmiştir. Bununla birlikte kamulaştırma davalarında Yargıtay kararları davacı idareden alınan bu giderlerden vekalet ücretinin ayrı tutulmasının mümkün olmadığını göstermektedir. 

Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescili

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili kamulaştırma davalarından biridir. Eğer idare ile taşınmaz sahibi arasında idari aşamada satış işlemi gerçekleştirilemezse idare mahkemeye başvuracaktır. Bu başvuruda asliye hukuk mahkemesinden talep edilen kamulaştırılacak taşınmaza dair bedelin belirlenmesi ve idare adına tapuda tescil edilmesidir. Mahkeme bu başvurudan sonra meşruhatlı davetiye çıkararak taraflara duruşma gününü tebliğ edecektir. Bu meşruhatlı davetiyede süresi içerisinde idari mahkemelerde kamulaştırmanın iptali davası açanların dava açtıkları ile yürütmenin durdurulması kararı aldıklarını belgelemeleri gerektiğini aksi halde kamulaştırmanın kesinleşeceğini bildirecektir.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ile tescili davasında belirlenen günde yapılacak olan duruşmada hakim tarafları bedel konusunda anlaşmaya davet edecektir. Anlaşma yapılırsa hakim bu bedeli kamulaştırma bedeli olarak kabul ve takdir eder. Ancak anlaşma sağlanamazsa bedel hakim tarafından belirlenecektir. Bu belirleme keşif ve bilirkişiler marifetiyle yapılır. Ardından kamulaştırma bedeli hak sahibi adına belirtilen bankaya yatırılır ve yatırıldığına ilişkin makbuzun mahkemeye ibrazı beklenir. Makbuz ibraz edildikten sonra mahkeme taşınmaz malın idare adına tesciline ve taşınmaz bedelinin hak sahibine ödenmesine karar verir. Karar tapuya ve paranın yatırıldığı bankaya bildirilecektir. Tescil hükmü ile birlikte kamulaştırmaya konu taşınmazın mülkiyeti idareye geçer.

Kamulaştırma davaları ile ilgili hukuki sorularınızı bize e-mail veya telefon yoluyla iletebilirsiniz.

Makale Yararlı mıydı?

Oylamak için yıldıza tıklayın

Ortalama oy / 5. Oy sayısı:

Henüz oylama yapılmadı

Yararlı bulmadığınız için üzgünüz

Bu makaleyi geribildirimlerinizle daha iyi hale getirmek isteriz

Makalemizde neyi eksik buldunuz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
You need to agree with the terms to proceed

* Telefon numaranız yayınlanmayacaktır.

Menü