Vergi Mahkemesinin Görevleri

Vergi mahkemesinin görev alanından bahsetmeden önce vergi mahkemesi kavramını açıklamak gerekir. Vergi mahkemesi, görevi kanunlarla sınırlanmış özel bir ilk derece mahkemesidir. İdari bir mahkeme olan vergi mahkemesinin görev alanı 2576 s. Kanun m.6 kapsamında belirlenmiştir. Bu tanım uyarınca idare mahkemelerinin vergi mahkemelerine göre genel görevli mahkeme olduğu ve kanunda açıkça belirtilmediği sürece idare mahkemelerine bakacağı söylenebilir. Vergi mahkemeleri ise Kanunda belirlenmiş olan haller haricinde idari davalara bakma görevini haiz değildir.

2576 s. Kanun m.6’da vergi mahkemelerinin görevleri belirlenmiştir. Buna göre vergi mahkemeleri:

  • Genel bütçeye, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere ait vergi, resim ile harçlar vb. mali yükümler ile bunların zam, ceza ve tarifelerine dair davaları,
  • Yukarıda anılan konularda 6183 s. AATUHK’nın uygulanmasına dair davaları,
  • Diğer kanunlarla görevli kılındığı işleri çözümlemekle görevli mahkemelerdir.

Vergi Davalarında Görevli Mahkemeler

Vergi davaları, vergi mükellefi ile vergi dairesi arasında çıkan konusu vergi olan hukuki uyuşmazlıkları ifade etmektedir. Vergi, devletin kamu gücüne dayalı olarak elde ettiği tüm gelirleri kapsamakta olup vergi uyuşmazlığı da devletin alacaklı olduğu tüm vergi gelirlerine ilişkindir. Vergi davalarında görevli genel görevli mahkeme vergi mahkemesidir. Vergi mahkemesinin görev alanını veya vergi davalarında hangi mahkemelerin görevli olduğunu bilmek davanın nerede açılacağı ile ilgili olduğundan oldukça önem arz etmektedir. Görevli mahkemenin hangisi olduğuna ilişkin bir bilgi sahibi olmak için ilk olarak davaya konu uyuşmazlık hakkında görevli yargı yerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirleme mahkemelerin yetkisine ilişkin bir belirleme olup vergi uyuşmazlıklarında yetki hususu İYUK m.37’de düzenlenmiştir. Buna göre:

  • Vergi uyuşmazlığına konu olan vergi, resim, harç vb. mali yükümlülükleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam ve cezalarını kesen,
  • Gümrük Kanunu kapsamında alınması gereken vergiler ve VUK gereği şikayet yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine dair işlemlerde vergi, resim, harç vb. mali yükümlülükleri tarh ve tahakkuk ettiren,
  • 6183 s. AATUHK uygulanmasında ödeme emrini düzenleyen,
  • Diğer vergi uyuşmazlıklarında ise dava konusu işlemi yapan dairenin bulunduğu yer neresi ise o yer vergi mahkemesi yetkili mahkeme olarak belirlenmiştir. Vergi davaları açılırken görev ve yetkiye ilişkin kurallar gözetilerek davanın doğru yerde açılması hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir.

Vergi uyuşmazlıklarında görevli olan ilk derece mahkemesinin vergi mahkemesini olduğunu yukarıda belirtmiştik. Ancak vergi hukukuna ilişkin Bakanlar Kurulu kararı gibi genel düzenleyici işlemlere karşı dava açıldığında görevli mahkeme Danıştay olmaktadır. Danıştay burada bir temyiz mercii olarak değil, ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevlidir.

Vergi Mahkemesi Dava Ne Kadar Sürer?

Vergi mahkemelerinde dava açma süresi İYUK m.7 ile belirlenmiş olup otuz gündür. Bu süre vergi, resim, harç vb. mali yükümler ile bunlara dair zam ve cezalardan doğan uyuşmazlıklarda:

  • Tahakkuku tahsile bağlı vergilerde tahsilatın,
  • Tebliğ veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin,
  • Tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin, tescile bağlı olan vergilerdeyse tescilin yapıldığı,
  • İdarenin dava açmasını gerektiren konularda ilgili merciin veya komisyonun kararının idareye geldiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacaktır. 6183 s. AATUHK kapsamında, ödeme emrine karşı açılacak davalarda dava açma süresi 7 gün olarak belirlenmiştir. Aynı şekilde ihtiyati hacze ve istihkak iddialarına karşı açılan davalarda da süre 7 gündür. Burada bahsettiğimiz, davanın açılması için hak olarak verilen süredir. Davanın ne kadar süreceği ise diğer her davada olduğu gibi belirsizdir. Zira bu husus birçok farklı etkene göre değişiklik gösterecektir. Mahkemenin iş yükü, usul kurallarına uygunluk, davanın doğru mahkemede açılması, temyize gidilip gidilmediği gibi birçok değişken dava süresine etki etmektedir. Bu sürenin kısa tutulması için vergi mükellefinin dava açmadan önce yapması gereken alanında uzman bir vergi avukatına danışmaktır. Vergi mevzuatına hakim olan avukat vatandaşlar için oldukça karmaşık sayılabilecek bu hukuk dalı ile ilgili usul kurallarını bildiği için sürecin kısa sürede tamamlanmasında etkili olacaktır.

Vergi Mahkemesine Dava Nasıl Açılır?

Vergi mahkemesinde dava açabilmek için her mahkemede olduğu gibi bir dilekçeye ihtiyaç bulunmaktadır. Bu dilekçe vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmalıdır. Sürecin bir avukatla birlikte yürütüldüğü durumlarda vergi davası dilekçesi uzman tarafından yazıldığından uyuşmazlık eksiksiz olarak açıklanabilecektir. Ancak kişi kendisi davayı açmak istediğinde dava konusunu, davaya konu uyuşmazlığın açıklaması ile davanın hukuki sebeplerini, dayandığı delilleri dilekçesinde belirtmelidir. Bununla birlikte davaya konu olan vergi dairesi idari işleminin tebliğ tarihi dilekçeye yazılmalıdır. Tavsiyemiz, davanın avukat ile birlikte yürütülmemesi durumlarında dahi en azından dilekçenin bir vergi hukuku avukatına yazdırılmasıdır. Zira vergi dava dilekçesi, dava sürecini etkileyen en önemli etkendir.

Vergi mahkemesi başkanlığına hitaben yazılacak dilekçenin ekine uyuşmazlığa dair deliller de eklenerek dava açılabilir. Dava açılabilmesi için gerekli harç ve posta pul masraflarının ödenmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Vergi Borcu Zamanaşımı Davaları

Vergi borcu zamanaşımı davaları vergi mükellefinin vergi borcunun zamanaşımı iddiasıyla ortadan kalktığı ve sonlandığını iddia ettiği vergi davalarındandır. Vergi borcu zamanaşımı davaları 213 s. Vergi Usul Kanunu ile 6183 s. AATUHK kapsamında iki farklı şekilde düzenleme alanı bulmuştur. VUK m. 113 zamanaşımı süresinin geçmesi sebebiyle vergi borcunun ortadan kalkacağını belirtmiştir. Burada hukuk usulünde olduğu üzere zamanaşımının hüküm ifade etmesi vergi mükellefinin bunu ileri sürmesine bağlı tutulmamıştır. Vergi hukukunda VUK kapsamında zamanaşımı süreleri kendiliğinden hüküm ifade etmekte olup ilgili Kanun maddesine göre mükellefin müracaatı aranmamaktadır. 6183 s. Kanun m.102 ise tahsil zamanaşımını düzenlemiştir. Buna göre amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılının başlangıcından itibaren beş yıl içerisinde tahsil edilmemiş ise borç zamanaşımına uğrayacaktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus maddenin 3.fıkrasında belirtildiği gibi zamanaşımı geçmiş olmasına rağmen vergi mükellefinin ödeme yapması halidir. Bu halde mükellefin rızası ile yapmış olduğu ödeme geçerli olacaktır.

Vergi Davalarında Cevap Süresi Ne Kadardır?

Vergi davalarında cevap süresi, dava açma süresi gibi oldukça önem arz etmektedir. Aksi halde hak düşümü söz konusu olacak taraflar hak kayıplarına uğrayabileceklerdir. Bu husus vergi hukukunun şekle sıkı sıkıya bağlı olmasından ileri gelmektedir.

Vergi davalarında cevap süresi hususu İYUK m.16 ile hükme bağlanmıştır. İlgili hüküm uyarınca tarafların kendilerine iletilen tebliğden itibaren bunlara karşı otuz gün içerisinde cevap verme hakları bulunmaktadır. Vergi davalarında cevap süresi bir defaya mahsus olmak üzere otuz günü geçmemek şartıyla uzatılabilmektedir. Ancak bunun için haklı bir sebebin söz konusu olması şarttır.

Vergi Mahkemesi Kararına Karşı Temyiz Başvurusu

İlk derece vergi mahkemesi kararlarına karşı ikinci derece mahkeme olan bölge idare mahkemelerinde istinaf yoluna başvurulması mümkündür. Bu başvuru kararın taraflara tebliğ edilmesinden itibaren otuz gün içerisinde gerçekleştirilmelidir. Fakat konusu her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşmayan vergi davalarına karşı istinaf yoluna başvurmak mümkün değildir.

Konuya ilişkin istinaf ve temyiz kanun yolları İYUK m.45 ve 46’da düzenlenmiştir. Buna göre Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarına ilişkin temyiz yolu açıktır. Bölge idare mahkemelerinin ise konusu her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşan vergi davaları hakkında verdikleri kararlar temyiz edilebilirdir. Temyiz süresi dava açma süresi olan otuz günlük süreyi ifade etmektedir.

Makale Yararlı mıydı?

Oylamak için yıldıza tıklayın

Ortalama oy / 5. Oy sayısı:

Yararlı bulmadığınız için üzgünüz

Bu makaleyi geribildirimlerinizle daha iyi hale getirmek isteriz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
You need to agree with the terms to proceed

* Telefon numaranız yayınlanmayacaktır.

Menü