(0212) 679 32 53

Denetimli Serbestlik

Denetimli serbestlik, son zamanlarda gündemde olan hukuki konular arasında yer almaktadır. Özellikle OHAL ilan edilmesiyle birlikte denetimli serbestlik konusunda da bir Kanun Hükmünde Kararname çıkarılmış olup bu alanda yeni bir düzenlemeye gidilmiştir. Söz konusu yeniliğin ne olduğuna konumuzun ilerleyen bölümlerinde detaylı bir şekilde değineceğiz.

 

Denetimli serbestlik uygulaması, ceza yargılamasının bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Denetimli serbestlik uygulması ile birlikte suç işlemiş olan kişinin cezasının sosyal hayat içerisinde infazı mümkün olmaktadır. Denetimli serbestlij uygulaması, 5275 sayılı Ceza İnfaz Kanunu’nun 105/a maddesinde düzenlenmiştir. Bu uygulama, Denetimli Serbestlik Yasası olarak da bilinmektedir. Denetimli serbestlik uygulaması ile hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini sağlamak amaçlanmaktadır. Denetimli serbestlik uygulanmak suretiyle cezanın infazına, infaz hakimi karar verecektir.

 

Denetimli serbestlik uygulanması suretiyle cezasının infazına karar verilmiş olan hükümlünün koşullu salıverilme tarihine kadar kamuya yararlı bir işte ücretsiz olarak çalıştırılması, bir konut ya da bölgede denetim ve gözetim altında bulunudurulması, belirlenen yerlere gitmemesi ve belirlenen programlara katılması yükümlülüklerinden bir ya da birden fazlasına tabi tutulabilmesi mümkündür. bunun kararını denetimli serbestlik müdürlüğü vermektedir. ayrıca hükümlünün risk ve ihtiyaçları dikkate alınarak yükümlülüklerinin değiştirilmesi de mümkündür.

 

 

Denetimli Serbestlik ve Şartları Nedir?

Denetimli serbestlik yasası, cezaevinde bulunan her hükümlünün doğrudan doğruya yararlanabileceği bir yasa değildir. Denetimli serbestliğin uygulanma koşulları suçun niteliğine, cezanın miktarına ve hükümlünün kişiliğine göre farklılık göstermektedir. Hükümlünün mahkum olduğu ceza kararı sayısı eğer birden fazlaysa bu durumda karmaşık bir infaz uygulaması söz konusu olabilir. Dolayısıyla böyle bir olay söz konusuysa mutlaka bir ceza avukatına danışılmalıdır.

 

Denetimli Serbestlik ve Şartları

Denetimli Serbestlik ve Şartları

 

Denetimli serbestlikten faydalanmak için hükümlünün bazı şartlara sahip olması gerekir. Bunlardan ilki hükümlünün son 6 ayını açık cezaevinde geçirmiş olması koşuludur. Söz konusu şart, 01.01.2016 tarihinde yürürlüğe girmiş olan Ceza İnfaz Kanunu’nun geçici 4.maddesi gereğince 31.12.2020 tarihine kadar uygulama alanı bulmayacaktır. Fakat bu tarihten sonra denetimli serbestlikten yararlanmak isteyen hükümlüler açısında bu koşulun varlığı aranacaktır. Ancak 31.12.202 tarihine kadar uygulanacak olan denetimli serbestlik yasasına göre, denetimli serbestlikten faydalanabilmek için hükümlünün açık cezaevine geçiş hakkı elde etmiş olması yeterlidir; 6 ayını burada geçirmiş olması şartı aranmamaktadır. Hükümlünün iyi halli olması da denetimli serbestlikten faydalanabilmek için aranan koşullar arasında yer almaktadır.

 

Aynı zamanda bu uygulamadan faydalanmak isteyen hükümlünün, İnfaz Hakimliğine Denetimli Serbestlikten Yararlanma Dilekçesi de vermiş olması gerekir. Dolayısıyla bu dilekçe ile tedbirin ancak hükümlünün talebi halinde uygulanacağını söylememiz yerinde olacaktır. Denetimli serbestlik, cezaevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine 1 yıl veya daha az süre kalan hükümlülere uygulanır. Fakat yürürlüğe konan KHK ile bu konuda da yeni bir düzenleme yapılmıştır ki bu durumu bir sonraki konumuzda ele alacağız. Ağır hastalık veya yaşlılık sebebiyle hayatını tek başına sürdürmekte güçlük çekenler açısından ise koşullu salıverilmelerine 3 yıl kala denetimli serbestlik hükümleri uygulanabilmektedir. Belirtmiş olduğumuz koşulların varlığı halinde hükümlünün denetimli serbestlikten faydalanması mümkündür. Fakat salıverilmenin ardından hükümlüye düşen bazı yükümlülükler vardır. Bunların ihlal edilmesi halinde kişinin tekrar cezaevine gönderilmesi mümkündür.

 

 

Yeni Denetimli Serbestlik Yasası

Yeni denetimli serbestlik yasası nedir ?” diyerek bu bağlamda  söyleyebiliriz ki; 671 sayılı KHK ile 01.07.2016 tarihinden önce işlenmiş olan suçlar açısından ayrı bir denetimli serbestlik ve infaz sisteminin uygulanacağı kanunlaştırılmıştır. Buna göre, denetimli serbestlik süresi 2 yıl olacaktır.

 

Süreli hapis cezasına mahkum olmuş olanlar cezalarının ½’sini infaz kurumunda geçirmiş oldukları takdirde koşullu salıverilme hükümlerinden faydalanma imkanına sahip olacaklardır. Belirtilen tarihten sonra işlenen suçlar bakımından KHK uygulama alanı bulmayacaktır; 5275 sayılı kanunun 105/A maddesi uygulanacaktır. Burada belirtmemiz gereken en önemli nokta, suçun belirtmiş olduğumuz tarihten önce işlenmesinin söz konusu KHK’nın uygulanması açısından yeterli olacağıdır. Mahkumiyet kararının daha sonraki bir tarihte verilmiş olması KHK hükümlerinin uygulanabilmesi açısından bir engel teşkil etmeyecektir.

 

Yeni Denetimli Serbestlik Yasası

Yeni Denetimli Serbestlik Yasası

 

671 sayılı KHK her suç açısından uygulama alanı bulmamaktadır. Kasten adam öldürme suçu, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, anayasal düzene karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar, taahhüdü ihlal suçu işleyenler, örgütlü tüm suçlar, TMK kapsamındaki suçlar, özel hayata karşı suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal veya ticareti suçları bu kapsam dışında tutulmuştur. Yani belirtlen suçlardan birisinin işlenmesi halinde KHK’dan faydalanmak mümkün olmayacaktır.

 

 

Denetimli Serbestlikte Hükümlünün İyi Halli Olması

Denetimli serbestlikten faydalanabilmek için arananan en önemli şartlardan birisi de hükümlünün iyi halli olmasıdır. Hükümlünün iyi halli olup olmadığı cezaevi tarafından hazırlanacak olan değerlendirme raporunun dikkate alınmasıyla ortaya çıkacaktır ve buna göre bir karar verilecektir. Eğer cezaevi tarafından hazırlanan rapordan hükümlünün iyi halli olmadığı sonucu çıkıyorsa bu durumda hükümlü, bu rapora karşı itiraz edebilme hakkına sahiptir.

 

Söz konusu rapor, onun infazının dışarıda devam etmesine olanak sağlayan hayati derecede önemli bir rapordur. Dolayısıyla iyi halli olmasına rağmen tersi şeklinde bir karar içeren rapor hazırlanmışsa, hükümlü itirazda bulunabilir. İtiraz neticesinde hükümlünün haklı olduğu kanaatine varılırsa ve diğer koşullar da mevcutsa kişi denetimli serbestlikten yararlanabilecektir.

 

 

Denetimli Serbestlikten Yararlanılabilmek İçin Dilekçe Yazımı

Daha önce de belirtmiş olduğumuz gibi hükümlü, ancak talep ettiği takdirde denetimli serbestlik uygulamasından faydalanabilir. Denetimli serbestlik yasası kendiliğinden uygulanabilen bir yasa değildir. Hükümlü cezaevindeyken denetimli serbestlikten faydalanmak istediğini beyan ederek hukuki sürecin başlamasını sağlayabilir. Bunun için hükümlü, söz konusu talebini Denetimli Serbestlikten Yararlanma Dilekçesi ile İnfaz Hakimliğine bildirdiği takdirde İnfaz Hakimliği bu talebe en kısa sürede yanıt verme yükümlülüğüne sahip olacaktır. Dilekçenin değerlendirilmesi neticesine diğer koşullar da mevcutsa hükümlünün talebi kabul edilecektir. Denetimli serbestlik yasası gereğince hükümlü serbest bırakıldıktan sonra toplum içerisindeki hal ve hareketleri gözlem altına alınacaktır. Bu uygulamadan faydalanmak için uyması gereken kuralların dışına çıkmış olan hükümlünün cezaevine geri gönderilmesi mümkündür.

 

 

Çocuk Olan Hükümlülerde Denetimli Serbestlik Yasası Nasıl Uygulanır?

Çocuk cezaevinde hükümlü olarak çocuk eğitimevine gönderilmiş olanlardan eğitimine devam etmeyenler 18 yaşını doldurduklarında, eğitimine devam edenlerse 21 yaşını bitirdiklerinde suç türüne ve cezaevinde kaldıkları süreye bakılmaksızın açık cezaevine gönderilirler. Açık cezaevine geçmiş olan çocukların 18 yaşını doldurmasından önce işlediği diğer suçların cezaları ne kesinleşirse kesinleşsin açık cezaevinde infaz edilecektir. Çocuk hükümlülerin denetimli serbestlikten yararlanabilmeleri için toplam cezalarının 1/5’ini çocuk eğitimevinde geçirmiş olması ve koşullu salıverilmesine 1 yıl kalması gerekmektedir. Böylelikle çocuk hükümlüler de denetimli serbestlikten faydalanabileceklerdir.

 

 

Denetimli Serbestlik ve Adli Para Cezası

Denetimli serbestlik ve adli para cezası arasındaki farkı şöyle açıklayabiliriz; Kanunda bazı suçlar açısından hapis cezasına hükmolunacağı ya da adli para cezasına hükmolunacağı konusunda bir ayrım söz konusu olmaktadır. Bu gibi durumlar karşısında hakim, hapis cezasına verebileceği gibi adli para cezası da verebilir. Fakat bu durum her suç tipi açısından uygulama alanı bulmayacaktır.

 

Bir kişi adli para cezasına çarptırıldığı zaman bu ceza ödenmediği takdirde hükümlü kişi önce kamuda yararlı bir işte çalışmaya davet edilmektedir. Eğer kamuya yararlı bir işte çalışma teklifi kabul edilmezse bu durumda adli para cezası, hapis cezasına çevrilecektir. Adli para cezasının hapis cezasının çevrilmesi nedeniyle hükümlünün mahkum olması halinde denetimli serbestlik hükümleri uygulama alanı bulmayacaktır. Dolayısıyla şunu söyleyebiliriz ki denetimli serbestlik hükümleri, mahkeme tarafından verilecek olan doğrudan hapis cezaları açısından uygulanmaktadır. Bu nedenle adli para cezaları için bu hükümlerin uygulanması mümkün olmayacaktır.

 

 

Denetimli Serbestlik Yasasının İhlali ve Sonuçları

Denetimli serbestlik koşullarına sahip olan hükümlü, bu uygulamadan faydalansa dahi gerekli hükümlere uymadığı takdirde ağır yaptırımlarla karşılaşması mümkündür. denetimli serbestliğin ihlal edildiğiden söz edebilmemiz için bazı şartların gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Hükümlü, bu yasadan faydalanarak tahliye olduktan sonra 3 gün içinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne başvurmamışsa ve hükümlün müdürlük tarafından belirlenmiş olan programa iki kez uymamışsa (Bu durum programa uymamada ısrar olarak kabul edilecektir.) denetimli serbestliğin ihlal edildiğini söyleyebiliriz. Bunların dışında hükümlü kendi isteğiyle de denetimli serbestlikten feragat edebilmektedir ki uygulama bu duruma pek sık rastlanmaz.

 

Hükümlünün bu yükümlülüklerine uymaması neticesinde:

  • Hükümlü, cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının infaz edilmesi için tekrardan cezaevine alınacaktır.
  • Dışarıda denetimli serbestlik uygulaması kapsamında geçirmiş olduğu süre cezasından indirilecektir.
  • Dolayısıyla hükümlü, imza, programa uyma ve müdürlüğe başvurma yükümlülüklerini mutlaka yerine getirmelidir. Aksi takdirde cezaevine dönmesi kaçınılmaz olacaktır.

 

Denetimli Serbestlikten Yararlanamayacak Olanlar

5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinde yer alan denetimli serbestlik hükümlerinden herkesin faydalanması mümkün değildir. Ancak bazı suç tipleri açısından bu hükümler uygulama alanı bulacaktır. Ama biz söz konusu hükümlerin uygulama alanı bulmayacağı durumları şu şekilde sıralayabiliriz: Ağırlaştırılmış hapis cezası almış olan hükümlüler, cezanın infazı esnasında başka bir suç sebebiyle tutuklananlar, ikinci kez tekerrür hükümleri uygulanan mahkumlar, örgütlü suçlar sebebiyle mahkum edilenler, siyasi suçlar sebebiyle mahkum olanlar denetimli serbestlikten faydalanamayacaklardır. Üç ya da daha fazla hücre cezası almış olanlar ise son hücre cezasının üzerinden 3 yıl geçtikten sonra denetimli serbestlikten faydalanma imkanı bulacaklardır.

 

Bu yazıyı sosyal medyada paylaşın, herkes bilgilensin:
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (4 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Leave a Reply