(0212) 679 32 53
info@topo.av.tr

Haksız Rekabet Nedir ?

Haksız rekabet nedir, Türk Ticaret Kanunu’nun 54. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Söz konusu düzenlemenin amacı, tüm katılanların menfaatine dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Haksız rekabet kavramından ne anlaşılması gerektiği ise m.54/II’de düzenlenmiştir. İlgili hükme göre rakipler arasında ya da tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkiyi etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ticari uygulamalar hukuka aykırı ve haksız olarak kabul edilmektedir. Bu ifadeden de anlaşılacağı üzere TTK’de düzenlenen haksız rekabet hükümlerinin amacı sadece rakipler arasındaki dürüstlüğe aykırı davranışları engellemek değil; ayrıca tedarikçiler ve müşteriler arasındaki bu tip davranışları da engellemektir.

 

Haksız rekabete sebebiyet veren davranışların tam bir listesini çıkarmak esasen mümkün değildir. Fakat TTK m.55, dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamaları teşkil eden birtakım hükümleri barındırmaktadır. Bunlar, kanun tarafından haksız rekabet hallerinin başlıcaları olarak kabul edilmektedir. İlgili maddenin a bendine göre dürüstlük kuralına aykırı reklamlarla satış yöntemleri ve diğer hukuka aykırı davranışlar haksız rekabet olarak değerlendirilecektir. Bu kapsamda şunları belirtebiliriz ki müşterinin karar verme özgürlüğünü saldırgan satış yöntemleri ile sınırlamak ya da bir malın kullanım amacını, yararını veya tehlikesini gizleyerek müşteriyi yanıltmak haksız rekabete konu fiiller olarak kabul edilecektir. 

 

Söz konusu eylemleri çoğaltmamız mümkündür ki nitekime a bendinde bu haller sırasıyla sayılmıştır. TTK m.55’in b bendine göre ise sözleşmeyi ihlale ve sona erdirmeye yöneltmek de yasaklanmış fiiller arasında yer almaktadır. Ayrıca başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz olarak yararlanmak da kanunun c bendinde yasaklanan fiiller arasında yerini almıştır. İlgili maddenin d bendinde ise üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı bir şekilde ifşa etmek, e bendinde ise iş şartlarına uymamak haksız rekabet halleri olarak sayılmıştır. Tüm bunların yanı sıra dürüstlük kuralına aykırı işlem şartlarının kullanılması ve özellikle yanıltıcı ifadeler kullanmak, TTK m.55’in f bendinde öngörülmüş olan yasaklı haller arasında sayılmıştır.

 

Yukarıda belirtmiş olduğumuz haller, haksız rekabetin başlıca görünme biçimleridir. Kanunkoyucu madde metnini olabildiğince kapsamlı tutmuştur. Fakat yine de madde lafzından anlaşılmayan ve fakat haksız rekabet kapsamında değerlendirilebilecek fiiller mevcut olduğundan dolayı kanunkoyucu 55. Maddenin ilk fıkrasında sayılacak olan durumların haksız rekabetin başlıca halleri olduğunu belirtmiştir. Böylece haksız rekabet teşkil edebilecek diğer fiillerin de bu kapsamda değerlendirilebilmesinin yasal anlamda önünü açmıştır.

 

 

Haksız Rekabet Karşı Açılabilecek Hukuk Davaları Nelerdir?

Haksız rekabet halleri, globalleşen ekonomi ve gelişen teknoloji ile çok farklı şekillerde ve sıkça karşımıza çıkmaya başlamıştır. Rekabetin had safhada olduğu şu dönemde pek çok kişi haksız rekabetten zarar görmektedir. Bu zararlar maddi olabileceği gibi manevi de olabilmektedir. Kanunkoyucu, haksız rekabete karşı açılabilecek olan hukuk davalarını TTK m.56’da düzenlemiştir. İlgili madde hükmüne göre haksız rekabet nedeniyle müşterileri, kredisi, ticari faaliyetleri, mesleki itibarları zarar gören veyahut belirtilen tehlikelerle karşılaşabilme ihtimali olan kimselerin başvurabileceği birtakım yollar mevcuttur.

 

Haksız rekabete maruz kalan ya da kalma ihtimali olan bir kimse kanuna göre, söz konusu fiilin haksız olup olmadığına dair bir tespit davası açabilir. Aynı zamanda haksız rekabete karşı rekabetin men’i davası da açılabilmektedir. Bu dava, hali hazırda süregelmekte olan ve haksız rekabet oluşturan eylemin sona erdirilmesi maksadıyla açılmaktadır. Yani tespit davasının bir adım ötesi olarak nitelendirilebilir. Amaç, haksız rekabet teşkil eden eylem ya da durumun mahkeme kararıyla sona erdirilmesini sağlamaktır. Kanunda öngörülen bir diğer dava ise haksız rekabetin ref’i davasıdır. Bu davayla haksız rekabet sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması amaçlanır. Eğer haksız rekabet yanlış ya da yanıltıcı beyanlar ile yapılmışsa bunların düzeltilmesi de belirtilen dava ile talep edilebilecektir. Eğer tecavüzün önlenmesi kaçınılmaz bir durum ise bu halde haksız rekabetin oluşmasında etkili olan araçların ve malların imhası da bu dava ile istenebilecektir.

 

Haksız rekabete karşı açılabilecek olan en önemli hukuk davalarından birisi şüphesiz ki maddi tazminat davasıdır. Eğer haksız rekabete sebebiyet veren kişinin kusuru varsa zarar ve ziyanın tazmini için dava açılabilmektedir. Aynı zamanda manevi tazminat davası da açılması mümkündür. Mahkemenin haksız rekabet sebebiyle zarara uğrayan kişinin manevi tazminat talebini kabul edebilmesi için Türk Borçlar Kanunu’nda öngörülen (m.58) manevi tazminat şartlarının gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Haksız rekabete karşı açılabilecek olan davalar çok çeşitli olmakla beraber somut olayın niteliklerine göre doğru davanın açılması önem arz etmektedir. Dolayısıyla gerek hukuki yolun tespitinde gerekse davanın takibinde alanında uzman bir ticaret avukatına danışılması en doğrusu olacaktır.

 

Haksız Rekabete Karşı Açılan Ceza Davaları

Haksız rekabet teşkil eden durum veya eylemin kasten işlenmesi halinde de kanun, bu kimselerin cezai sorumluluğu da doğacağını belirtmiştir. Dolayısıyla haksız rekabete maruz kalan kişinin zararlarının giderilmesi ve somut olayın özelliklerine diğer hukuk davalarının açılması mümkün olduğu gibi buna sebebiyet veren kişilerin cezalandırılması yoluna da gidilecektir. Bununla ilgili düzenleme TTK m.62’de yapılmıştır.

 

Haksız Rekabete Karşı Açılan Ceza Davaları

 

TTK m.62’de yapılan düzenlemeye göre, dört fıkra halinde sayılan durumlardan birinin var olması halinde şikayet üzerine haksız rekabete sebebiyet veren kişi hakkında iki yıla kadar hapis cezası veya adli para cezası verilecektir. İlgili maddede sayılan durumları ve kendilerine karşı ceza davası açılacak olan kişileri şu şekilde sıralamamız mümkündür: m.55’te tanımlı haksız rekabet fiilerini işleyen kimseler; kendi icap ve tekliflerinin rakiplerininkine tercih edilebilmesi için kişisel durumu, iş ürünleri, ticari faaliyeti, ürünleri ve işleri hakkında kasıtlı olarak yanlış ya da yanıltıcı bilgi verenler; çalışanları, vekilleri ya da diğer yardımcı kişileri, çalıştıranın ya da müvekkillerinin üretim ve ticaret sırlarını ele geçirmek için aldatanlar; çalıştıranlar ya da müvekkillerinden işçilerinin, çalışanlarının veya vekillerinin, işlerini gördükleri esnada cezayı gerektiren bir haksız rekabet fiilini işlediklerini öğrenip de bunu önlemeyenler veyahut gerçeğe aykırı beyanları düzeltmeyenler hakkında cezai işlem uygulanacaktır.

 

Şikayette bulunmak isteyen kişi, durumu öğrendikten sonra 1 yıl içinde yetkili makama şikayetini yapmalıdır. Her halde durum veya fiilin üzerinden 3 yıl geçmesiyle de şikayet hakkı zamanaşımına uğrayacaktır. Fakat eğer şikayete konu olacak haksız rekabet fiili Türk Ceza Kanunu’nda daha uzun bir zamanaşımına tabiyse bu durumda belirttiğimiz süreler dikkate alınmayacaktır.

 

Rekabetin Korunması ve Haksız Rekabet

Çoğu zaman haksız rekabet ve rekabetin korunması kavramları birbirine karıştırılmakta ve kimileri tarafından çelişkili bulunmaktadır. Esasen ekonominin canlı tutulması ve piyasanın hareketlenmesi için kanunlarımız rekabeti desteklemektedir. Fakat bu rekabetin bir sınırı vardır ki bu durumda karşımıza haksız rekabet yasağı çıkmaktadır. Belirtilen sınırlar çerçevesinde kaldığı sürece ise rekabet, kanunen desteklenmektedir.

 

Rekabetin korunması için hukukumuzda bulunan önemli bir düzenleme vardır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelleyen, bozan ya da kısıtlayan anlaşmalar, kararlar ve uygulamalar denetlenmektedir ve böylece rekabetin korunması amaçlanmaktadır.Kısaca şunu belirtmeliyiz ki, haksız rekabet meşru zeminden ayrılarak gerçekleştirilen bir durum olup 4054 sayılı kanunla da sınırlar çerçevesinde rekabetin devamlılığı sağlanmaya çalışılmaktadır.

 

1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (No Ratings Yet)
Loading...

Leave a Reply