Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu

Cumhurbaşkanına hakaret Türk Ceza Kanununun 125. maddesinde ele alınan hakaretten ayrı tutularak aynı kanunun 299. maddesinde cumhurbaşkanına hakaret suçu olarak ayrı ele alınmıştır. Cumhurbaşkanı doğal olarak makamın bulunduğu konum sebebiyle devleti temsil etmektedir. Temsil ettiği makam dolayısı ile diğer kamu görevlilerinden ayrı bir yerde bulunmaktadır ve bulunduğu makam ile kaynaştığı varsayılmaktadır. Bu nedenledir ki cumhurbaşkanına hakaret edilmesi Türkiye Cumhuriyeti’ne ve Türk toplumuna hakaret olarak sayılmaktadır. Kanun koyucu da cumhurbaşkanının bulunduğu mevkiyi göz önüne alarak onun kişiliğine ve görevine hakaret edilmesini ayrı bir suç olarak 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda ele almıştır.

Cumhurbaşkanına hakaret suçunda korunan hukuki değer cumhurbaşkanlığı makamıdır. Cumhurbaşkanına hakaret suçunun işlenebilmesi için görevi süren bir kişiye karşı işlenmesi gerekmektedir. Yani daha açık bir şekilde ifade edecek olursak eğer kişi süresi bitmiş, eski cumhurbaşkanlarından birine hakaret edecek olursa bu TCK 125 kapsamında normal hakaret suçu olarak değerlendirilip ele alınmaktadır. 299. madde kapsamında değerlendirilebilmesi için kişinin görevi süren cumhurbaşkanına hakaret etmesi gerekmektedir.  Burada dikkat edilmesi gereken bir husus da cumhurbaşkanının göreve başladığı anın ne zaman olduğudur. Somut olayları bu ana göre değerlendirmekte yarar olduğunu ifade etmektedir Yargıtay. Yargıtay’ın bir kararına göre cumhurbaşkanlığı sıfatı ant içmekle başlamaktadır.

Cumhurbaşkanına hakaret suçunu düzenleyen maddede hakaretin ne olduğu hangi kıstaslara göre bir fiilin, sözün, resmin hakaret sayılacağı ifade edilmemiştir. 125. madde ile 299. madde arasında suçun temeli aynı fakat mağdur kavramında farklılık olduğu için hakaret teşkil eden fiillerin neler olduğunu anlamak için 125. Maddeye bakmamız gerekecektir.

125. maddeye göre hakaret bir kimsenin onuruna, şerefine, haysiyetine karşı gerçekleştirilmiş rencide edici ve incitici her türlü somut bir fiil yahut olgu isnadı veya sövme tarzındaki eylemlerdir. Bu eylem sözlü, yazılı, resimle gerçekleştirilebilir. Yani cumhurbaşkanına hakaret suçu serbest hareketli bir suç olup her türlü davranışla işlenebilir. Cumhurbaşkanına hakaretin cumhurbaşkanının görevi ile alakalı olması gerekmez. Cumhurbaşkanının kişiliğine karşı gerçekleştirilmiş olan hakaretler de cumhurbaşkanına hakaret suçu kapsamında değerlendirilir.

İnternet Yoluyla Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu

İnternet yoluyla cumhurbaşkanına hakaret suçunu ele almadan önce alenen hakarete değinmek gerekir. Aleniyet gizli olmamak, belirsiz kişi tarafından bilinip, görülebilecek durumda olmak anlamına gelmektedir. Türk Ceza Kanununun 125. maddesinde hüküm altına alınan hakaret suçu ile bu makalenin konusu olan 299. maddede hüküm altına alınan cumhurbaşkanına hakaret suçunun alenen işlenmesi suçun nitelikli halini oluşturmakta ve alenen hakaret suçunu işleyen kişi ya da kişiler ağırlaştırıcı sebep nedeni ile daha ağır bir cezaya çarptırılmaktadır.

Aleniyetle ilgili Yargıtay kararlarında suçun herkesin görebileceği, duyabileceği bir yerde işlenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Suçun herkes tarafından görülüp, işitilmesi gerekemez. Aleni bir şekilde hakaret suçunun oluşabilmesi için suçun herkes tarafından görülebilecek, işitilebilecek bir yerde gerçekleştirilmiş olması yeterlidir. İnternet günümüzde neredeyse her bireye ulaşmış ve hayatında yer edinmiştir. Bu da insanın lehine durumlar yaratabileceği gibi çoğu zaman bazı kötü durumlara da sebebiyet verebilmektedir. Örneğin yapılan araştırmalara baktığımızda insanın internet ortamında daha rahat ve kendisini daha güvende hissettiğini görebiliriz. Bu da bireyin hukuk kurallarının sanki internet üzerinde gerçekleştirilen fiillere uygulanmayacağı kanısını yaratır. Fakat hukuk her alanda etki edebilmek ve insanoğlunu düzen içerisinde tutmak için oluşturulmuştur.

İnternet yukarıda da ifade ettiğimiz gibi neredeyse her insanın hayatında yer edinmiştir. Bu da interneti aleni bir ortam haline getirmiştir. Bu durumda internetten gerçekleşen cumhurbaşkanına hakaret suçu alenen hakaret suçuna girip nitelikli hal almasını ve kişinin daha ağır cezaya çarptırılmasına nende olmuştur.  Bu bilgiler ışığında görebiliriz ki, cumhurbaşkanına hakaret suçunun internet ortamında işlenmesi suçun nitelikli halini oluşturur. Türk Ceza Kanunun 299. maddesinin 2. fıkrasına göre de alenen işlenen bu suçta verilecek ceza altıda bir oranında artırılır.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Nereye Şikâyet Edilir ?

125. maddede hüküm altına alınan hakaret suçu şikâyete bağlı bir suçken cumhurbaşkanına hakaret suçu şikâyete bağlı bir suç olmayıp re’sen soruşturulması gereken suçlar arasındadır. Cumhuriyet başsavcılığı tarafından re’sen soruşturulur. Re’sen soruşturulan cumhurbaşkanına hakaret suçunun kovuşturulabilmesi için Adalet Bakanının izni gerekmektedir. Kanun koyucu bunu 299. maddesinin 3. fıkrasında hüküm altına almıştır.

Cumhurbaşkanına hakaret suçu oluştuğunda elde olan delillerle kişi savcılığa suç duyurusunda bulunmalıdır. Ya da durumu dilekçe yazarak BİMER’ başvurmalıdır. Cumhurbaşkanına hakaret suçu ile ilgili açılan davalarda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçundaki Yargıtay Kararları

Yargıtay, cumhurbaşkanına hakaret suçu hakkında kendisine gelen davalarda en çok değindiği nokta sarf edilen cümlelerin hakaret kapsamında mı ele alınacağı yoksa ifade özgürlüğüne mi girdiğidir.  Yargıtay bu 2 hususun dikkate alındığı kararlarında cumhurbaşkanına hakaret suçunda korunan hukuki değer ile Anayasaca korunma altına alınan kişinin bireysel fikir özgürlüğü arasında dengenin bozulduğu anda somut olayın özellikleri dikkate alınarak dengenin kimin aleyhine bozulduğu tespit edilmeli ve hakaret suçunun oluşup oluşmadığı belirlenmelidir.

Yargıtay yukarıda da izah ettiğimiz üzere cumhurbaşkanına hakaret suçunun oluşabilmesi için cumhurbaşkanının yaşarken hakaret edilmesi gerektiğini kendisine gelen bir kararda şu şekilde ifade etmiştir. Yargıtay’a konu olan bir davada sanık televizyonda cumhurbaşkanının ölüm haberini veren bir haberi izlerken hakaret etmesi üzerine kendisine cumhurbaşkanına hakaretten dolayı dava açılmıştır fakat Yargıtay sanığın gerçekleştirmiş olduğu fiilin kişinin hatırasına hakaret suçu kapsamında ele alınması gerektiğini ifade ederek ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın bozulmasına karar vermiştir.

Yargıtay bir diğer kararında aleniyetin gerçekleşmesi için herkesin gerçekleşmiş olduğu fiili görmesi ya da duyması gerekmediğini sadece bu imkânın somut olayda olması gerektiğini vurgulamıştır. Yukarıda da bu hususla ilgili açıklamalarda bulunmuştuk. Kısaca yeniden ifade edersek aleniyetin oluşması için herkesin görebileceği, duyabileceği nitelikte fiilin meydana gelmesi yeterlidir.

İfade ettiğimiz bütün bilgileri özetlersek şunları söyleyebiliriz:  Kasten işlenebilen bir suç olan cumhurbaşkanına hakaret suçunda özel kast aranmaz. Ayrıca cumhurbaşkanına hakaret suçunu oluşturan fiilleri incelerken TCK’nin 125. Maddesinde hakaret kavramını ifade eden fıkraları ele almamız gerekecektir.  Cumhurbaşkanına hakaret suçu soruşturması resen fakat kovuşturması Adalet Bakanının iznine tabi olduğu bir suçtur. Adalet Bakanı kovuşturmanın yapılmasına izin vereceği zaman somut olayın özelliklerini bir arada ele alır. Görevli mahkeme de yukarıda ifade ettiğimiz üzere asliye ceza mahkemesidir.

Makale Yararlı mıydı?

Oylamak için yıldıza tıklayın

Ortalama oy / 5. Oy sayısı:

Yararlı bulmadığınız için üzgünüz

Bu makaleyi geribildirimlerinizle daha iyi hale getirmek isteriz

, , , , , , , , , , , , ,

2 Yorum. Yeni Yorum

  • Merhaba cumhurbaşkanına hakaret şikayetlerinde bir kişinin bu sekilde demesi ve başka hiçbir şahidinin bulunması suçun oluşması için yeterli midir ?

    Cevapla
  • Buradan okuyup bir şahsı cbaşkanına hakaretten şikayet ettim bugün ifadeye çağrılıyorum şahsın kullandığı hesap sahteymiş ve bunun için çağrılıyormuşum nedeni nedir?

    Cevapla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.
You need to agree with the terms to proceed

* Telefon numaranız yayınlanmayacaktır.

Menü