(0212) 679 32 53

Alkollü Araç Kullanma Suçu

Alkollü araç kullanma suçu, alkollü araç kullanımının doğurduğu sonuç ve yaptırımından bahsetmeden önce, alkolün insan üzerinde ne gibi etkiler yarattığına değinmekte fayda var. Alkol, keyif verici bir şekilde insan organizmasını etkileyip davranışlarını belirsizleştiren bir maddedir. Ancak alkolün sürücüler üzerinde insanlığı tehdit edici derecede dikkatsizlik, umursamazlık, denge ve görme kayıplarıyla telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurduğuna günümüzde neredeyse her gün şahit olmaktayız. Alınan alkol, yaklaşık 15-30 dakika arasında 1/4 oranında kana intikal ederek beyne ve karaciğere yönelir. Kandaki en yüksek seviyeye 20 dakikada ulaşıp, alınan alkolün %90’ı yaklaşık bir saat içerisinde kana geçer ve 3 saat içinde sindirim borusunda hiç kalmaz. Unutulmamalıdır ki alkollü içecekler, alkol oranına göre çeşitli olup tüketilmesiyle birlikte promil değerinden değişiklikler sağlamaktadır.

 

Araştırmaların gösterdiği sonuçlara göre; içilen alkol miktarı ile trafikte kaza yapma olasılığı arasında doğru orantı bulunmaktadır. Karayolları Trafik Yönetmeliği 97/4-b-2 fıkrası uyarınca; “Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve kanlarındaki alkol miktarı 0.20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç sürmeleri yasaktır.” Yasal sınırların üzerinde alkollü olarak araç kullandığı tespit edilen sürücüye 2918 sayılı Kanunun 48/5 uyarınca idari para cezası verilerek, son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde sürücü belgeleri; birinci defasında altı ay, ikinci defasında iki yıl, üç veya üçten fazlasında ise her seferinde beşer yıl süreyle geri alınır.

 

TCK 179/3’te düzenlenen suçtan bahsedebilmek için, alınan alkol veya uyuşturucu maddenin kişiyi emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek duruma getirmesi gerekmektedir. Kişi; araç kullanımına engel olmayacak oranda bu maddeleri tüketmişse ve trafiğe çıkmadan bekleyip alkolün etkisi geçtikten sonra trafiğe çıkmışsa, suç oluşmayacaktır. Suçun oluşması için aranan ikinci şart ise; alkol veya uyuşturucu madde etkisi sonucunda kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı değerleri açısından somut bir tehlikeye sebebiyet vermiş olması durumudur. Araç kullanımı olmadan, salt alkol tüketmiş olması bu suç tipini oluşturmaz. Kişinin; bir kaza yapmış veya kazaya sebep olmuş veya kaza atlatmış olması gerekir. Zarar tehlikesinin bu şekilde oluşmaması halinde bu suç değil, 2918 sayılı kanun 48. maddede düzenlenen “ehliyetin geri alınması ve idari para cezası”nı gerektiren durumu gerçekleşmiş olacaktır.

 

Suçun oluşumunda önem teşkil eden unsur alkolün niteliği değil, etkisidir. Asıl olan, maddenin etkisiyle güvenli şekilde araç kullanamayacak olmaktır. Sürücünün araç kullanacak durumda olmamasının tespiti; tanıklar, trafik tutanağı, görüntü kayıtları gibi hususlarla yapılır.

 

TCK 179.maddeye göre; kişinin güvenli bir şekilde araç sevk ve idare etmesine engel teşkil eden sebepler sadece alkol ve uyuşturucu ile sınırlı olmayıp; uzun süre araç kullanmak, yorgunluk, uykusuzluk gibi hallerde de suç oluşmaktadır. Bu halde araç kullanan kişinin tek taraflı bir kaza yapmış olması halinde dahi fıkra uygulanmalıdır; çünkü suç için somut tehlike yeterli olup ayrıca bir kazaya sebep olunması gerekmez.

 

 

Alkollü Araç Kullanmanın Hukuki Boyutu

Bu suç, 5237 sayılı TCK’de topluma karşı suçlar kısmında ve genel tehlike yaratan suçlar bölümünde, 179. maddede düzenlenmiştir. Bu suçun düzenlenmesi ile bireylerin hayatı, vücut bütünlüğü ve malvarlığının korunması amaçlanmış; trafik düzeninin gerektirdiği şekilde hareket etmeyerek kişiler için tehlike arz eden faillerin yapmış oldukları insanlığa ve hukuka aykırılık teşkil eden fiilleri cezalandırılmak istenmiştir.

 

  1. maddede suçun maddi unsurunu oluşturan hareketler, seçimlik olarak sayılmıştır. Buna göre; kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güven içinde akışını sağlamak için konulmuş her türlü işareti;
  • Değiştirilmesi, 
  • Kullanılamaz hale getirilmesi, 
  • Konuldukları yerden kaldırılması, 
  • Yanlış işaretler verilmesi, 
  • Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımını sağlayan araçların geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine bir şey koyulması, 
  • Bu araçlarla sağlanan ulaşımın teknik işletim sistemine müdahale edilmesi durumunda başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığına karşı tehlikeye neden olunacaktır. 

 

Bu suç, somut bir tehlike suçu olup somut bir zararın olması şartı aranmamaktadır. Zarar tehlikesinin bulunması yeterli sayılmaktadır. Mesela; kaldırılan levha sebebiyle araç, girmemesi gereken bir yola girmişse ve bu araç bir kaza tehlikesi yaşamışsa, bu kazayı atlatmış olması halinde bile suç oluşmuş sayılacaktır. Maddede sayılan ulaşım araçlarının kamuya veya özel kişilere ait olması önemli değildir. Nitelik olarak bir belirleme olmadığı için bisiklet dâhil tüm ulaşım araçları madde kapsamındadır.

 

Trafik Güvenliğini Tehlikeye Atma

Suçun oluşması için özel saik aranmadığından, failin yoldaki levhayı aracı yanıltmak kastıyla kaldırmış olabileceği gibi evine götürmek için aldığında da tehlikenin gerçekleşeceğinden, suçun da oluşacağı ortadadır. Yukarıda da belirttiğimiz hususlar, burada da geçerlidir. Önemli olan somut zararın gerçekleşmesi değil; zarar tehlikesinin bulunmasıdır.

 

Karayolları Trafik Kanunu (KTK), trafik düzeninin sağlanmasına yönelik birtakım kurallar içermektedir. Bahsi geçen bu mevzuatta; ehliyetsiz araç kullanmak veya hız sınırını aşmak gibi fiiller idari yaptırımlara bağlanmıştır. İdari yaptırıma konu edilmiş bu eylemler, her zaman trafik güvenliğini kasten tehlikeye atmak suçunu oluşturmayabilir. Bu kurallara uymamanın ayrıca kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı değerleri açısından zarar tehlikesi ortaya çıkarması gerekir. Sonuç olarak suçun oluşması için aracın tehlikeli bir şekilde sevk ve idaresi gerekir ve bu, trafik düzenine aykırılık suçunu oluşturmaz. Suç, somut tehlike suçu niteliği taşımaktadır.

 

Yargıtay kararlarına göre; basit bir dikkatsizlikle oluşan eylemde failin kasten hareket ettiği kabul edilmemelidir. Dikkatsizliğin kastı değil, taksiri doğurduğu; ancak olası kastın da mümkün olabildiği vurgulanmıştır.

 

 

Alkollü Araç Kullanma Suçunun Cezası

Alkollü araç kullanma suçunun cezası, Bahsi geçen suç tipi tehlike suçu olduğundan, teşebbüse elverişli olmayıp zarar tehlikesinin meydana gelmesiyle suç oluşmaktadır. Bu tehlikenin meydana gelmemesi durumunda suç oluşmaz; fakat 2918 sayılı yasa kapsamında idari yaptırımı gerektiren bir eylemden bahsedilir.  Suçun yaptırımı iki yıla kadar hapis cezası olup görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Suç, hakim tarafından re’sen kovuşturulur.

 

Alkollü Araç Kullanma Suçunun Cezası

 

TCK 179. maddenin üçüncü fıkrasında ise “Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde olmasına rağmen araç kullanan kişi yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.” hükmüne yer verilmiştir. Kanun koyucu da bu nedenden oluşan zararların önüne geçme ve caydırıcı etki oluşturma gayesi güderek,  KTK’deki (Karayolları Trafik Kanunu) idari para cezasının yanı sıra bu fıkra hükmünü koymuştur.

 

Alkollü Araç Kullanma Sonucu Yaralamaya ya da Ölüme Neden Olma

Bu suç tipinin manevi unsuru kast olup özel saik aranmamıştır. Tehlike suçu olması sebebiyle teşebbüse elverişli olduğu söylenemez, suçun oluşması için de netice aranmaz.

 

Alkollü Araç Kullanımı Sonucu Ölüme Neden Olma

 

Ancak günümüzde sık sık rastladığımız acı verici kaza haberlerinin yanında yalnızca mala değil, insan canının da zarar gördüğüne şahit olmaktayız. Bu suçun oluştuğu bir olayda yaralamaların veya ölümlerin de meydana gelmiş olması çok yüksek bir ihtimaldir. Bu zararlar, trafik güvenliğini kasten tehlikeye sokmak suçunun ve aynı zamanda öldürme veya yaralama suçlarının da kanuni neticeleri arasındadır. Bu durumda tek bir eylemle iki netice ortaya çıkmaktadır, bu da bizi fikri içtimaa götürmektedir. Fikri içtimaanın sonucu olarak, en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulması gerekmektedir.

 

Bu yazıyı sosyal medyada paylaşın, herkes bilgilensin:
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (No Ratings Yet)
Loading...

Leave a Reply